|
ÖZET: Stoklanabilir dayanıklı tüketim malzemelerinin izlenmesi konusunda önemli bir bulguya ulaşılmıştır. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, bir belediye şirketinin satın aldığı bu malzemelerin takibi için 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı kullanılmamış; bunun yerine, alımlar doğrudan 740 Hizmet Üretim Maliyeti veya 770 Genel Yönetim Giderleri hesaplarına kaydedilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın muhasebe sistemine dair tebliğinde, stok grubuna dahil olan malzemelerin nasıl izlenmesi gerektiği açıkça belirtilmiştir.
Yapılan incelemeler, şirketin temizlik malzemeleri, ofis ve kırtasiye ürünleri, zirai ürünler gibi stoklanabilir malzemeleri için 150 Hesap yerine doğrudan gider kaydettiğini ortaya koymuştur. Kamu idaresinin verdiği yanıtta, mali yıl sonunda düzeltme kayıtlarının yapıldığı ifade edilse de, bu düzeltmelerin yalnızca belirli malzemelerle sınırlı kaldığı anlaşılmıştır. Yıl içinde alınan önemli miktardaki malzemelerin 150 Hesap altında izlenmeden gider yazılması, mali tablolarda bu hesabın eksik görünmesine neden olmuştur. Mevzuata uygunluğun sağlanması ve stok yönetiminin etkin bir şekilde yapılabilmesi için, şirketin tüm stoklanabilir malzemeleri öncelikle 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydetmesi gerekmektedir. Bu yaklaşım, hem mali kayıtların doğruluğunu artıracak hem de malzeme takibini kolaylaştıracaktır. |
BULGU: Stoklanabilen Dayanıklı Tüketim Malzemelerinin İlk Madde ve Malzeme Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından satın alınan stoklanabilir nitelikteki çeşitli tüketim malzemelerinin takibi için 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabının kullanılmadığı, bunun yerine ilgili alımların 740 Hizmet Üretim Maliyeti veya 770 Genel Yönetim Giderleri hesaplarına doğrudan gider kaydedildiği görülmüştür.
tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığı 1 Sıra Numaralı Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı bölümünde 15 Stok Grubunun; işletmenin satmak, üretimde kullanmak veya tüketmek amacıyla edindiği, ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, yan ürün, artık ve hurda gibi bir yıldan az bir sürede kullanılacak olan veya bir yıl içerisinde nakde çevrilebileceği düşünülen varlıklardan oluştuğu; aynı bölümde 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabının; üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak üzere işletmede bulundurulan hammadde, yardımcı madde, işletme malzemesi, ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin izlendiği hesap olduğu, hesabın işleyişine ilişkin açıklamalarda ise satın alındıkları ya da üretildikleri maliyet bedelleri ile bu hesabın borcuna, üretime verildiğinde, tüketildiğinde, satıldığında veya devredildiğinde ise hesabın alacağına kayıt yapılacağı düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, şirketin tüketim ve işletme faaliyetlerinde kullanım amacıyla aldığı temizlik malzemesi, ofis ve kırtasiye malzemesi, zirai ürünler, havuz kimyasalları, yedek parça ve diğer stoklanabilir nitelikteki ilk madde ve malzemeler için 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabınının kullanması (alımında borç, kullanımında alacak kaydı yapılması) gerekirken doğrudan 740 Hizmet Üretim Maliyeti veya 770 Genel Yönetim Giderleri hesaplarının kullanıldığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında bulgu ile ilgili düzeltme kayıtlarının mali yılın sonunda yapıldığı belirtilse de, şirketin tüketim ve işletme faaliyetlerinde kullanılan tüm ürünlerin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmek suretiyle takip edilmediği, yalnızca bulguda belirtilen havuz kimyasalları ile temizlik malzemeleriyle ilgili olarak kısmi düzeltme işlemi yapıldığı anlaşılmıştır. Yıl içerisinde alınan önemli miktardaki ofis ve kırtasiye malzemesi, zirai ürünler, yedek parça ve diğer stoklanabilir nitelikteki tüketim malzemesinin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmeden doğrudan gider yazıldığı, bunlara ilişkin düzeltici nitelikteki muhasebe kayıtlarının yapılmaması nedeniyle mali tablolarda 150 Hesabının noksan olarak yer aldığı görülmektedir.
Mevzuata uyumun sağlanması ile stok yönetimi ve takibinin mevcut duruma uygun yapılabilmesi için Şirket tarafından alınan ve doğrudan 740 Hizmet Üretim Maliyeti ve 770 Genel Yönetim Giderleri hesaplarına kaydedilen çeşitli tüketim malzemelerinin öncelikle 150 İlk ve Madde Malzeme Hesabına kaydedilerek takip edilmesi uygun olacaktır.