|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Bağlı İdaresi’nin 2025-2029 Yılı Stratejik Plan Hazırlık Çalışmaları’nı doğrudan temin yöntemiyle bir özel şirketten danışmanlık hizmeti alarak gerçekleştirdiğini ortaya koymuştur. Ancak, bu tür bir işin idarenin asli görevi olduğu ve hizmet alımı yoluyla yapılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. 02.09.2023 tarihinde onaylanan bu süreçte, 04.03.2024 tarihinde hizmet alım kabul belgesi düzenlenmiş ve firma için ödeme yapılmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 128. maddesi, kamu hizmetlerinin memurlar ve diğer kamu görevlileri tarafından yürütülmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 48. maddesi, yalnızca özel uzmanlık ve deneyim gerektiren işlerin danışmanlık hizmet alımı yoluyla yapılabileceğini ifade etmektedir. Bu bağlamda, memurların yürütmesi gereken hizmetlerin ihale konusu yapılması, Anayasa’ya aykırı bir durum teşkil etmekte ve kamu hizmetlerinde süreklilik ile liyakat ilkesine zarar vermektedir. Kamu idaresi, stratejik plan hazırlık sürecinde eğitim ve danışmanlık hizmetleri alındığını belirtse de, bu durumun yalnızca özel uzmanlık gerektiren işler için geçerli olduğu değerlendirilmektedir. Dolayısıyla, stratejik plan hazırlama işinin hizmet alımı yoluyla gerçekleştirilmemesi gerektiği ve mevzuat hükümleri çerçevesinde hareket edilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır. |
BULGU: Stratejik Plan Hazırlık Çalışmalarının Hizmet Alımı Yoluyla Gerçekleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdare tarafından yürütülmesi gereken işlerden olan 2025-2029 Yılı Stratejik Plan Hazırlık Çalışmaları işinin doğrudan temin yoluyla Danışmanlık Hizmet Alımı şeklinde gerçekleştirildiği görülmüştür. Oysa söz konusu iş idarenin asli görevi olup hizmet alımı yoluyla gerçekleştirilmemesi gerekirdi.
Yapılan incelemede 02.09.2023 tarihinde, “2025-2029 Yılı Stratejik Plan Hazırlık Çalışmaları 2.Kısım” işinin doğrudan temin yoluyla özel bir şirketten danışmanlık hizmet alımı yapılması için onay alınmıştır. 04.03.2024 tarihinde ise “hizmet alım kabul belgesi” düzenlenerek 13.03.2024 tarih ve 5310 sayılı ödeme emri belgesi ile firmaya ödemesi yapılmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasa’sının 128 inci maddesinde;
“Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür” denilmektedir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “danışmanlık hizmet alımlarını” düzenleyen 48’inci maddesinde;
Mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım, teknik şartname hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki hizmetler, danışmanlık hizmet sunucularından alınır.” denilmektedir.
Bu hükümden anlaşılacağı üzere sadece özel uzmanlık ve deneyim gerektiren işler danışmanlık hizmet alımı yoluyla yapılabilecektir. Memurlar eliyle gördürülmesi gereken hizmetlerin ihale konusu yapılması, Anayasa’nın yukarıdaki hükmüne aykırılık teşkil ettiği gibi kamu hizmetlerinde süreklilik ve çalışanlar arasında liyakat ilkesine de uygun görünmemektedir.
Kamu idaresi cevabında; İdarenin stratejik plan hazırlık sürecinde performans kriterleri, amaç ve hedefler ile faaliyetlerin belirlenmesi amacıyla eğitim ve danışmanlık hizmet alımı desteği satın alınarak eğitim ve çalıştaylar düzenlendiği ifade edilmiştir.
Kamu idaresinin cevabında hizmet alımı gerçekleştirilerek eğitim ve çalıştaylar düzenlendiği ifade edilse de özel uzmanlık ve deneyim gerektiren işlerin danışmanlık hizmet alımı yoluyla gerçekleştirilebileceği, İdarenin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle gördürülmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Bu nedenle danışmanlık hizmet alımı işlerine ilişkin ihalelerde, mevzuat hükümleri çerçevesinde hareket edilmesi ve memurların yapması gereken işlerden olan stratejik plan hazırlama işinin, hizmet alımı yoluyla gördürülmemesi gerekmektedir.