ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, su abonelerinden güvence bedellerinin tahsil edilmediğini ortaya koymuştur. Belediyeler, içme suyu hizmeti sunulan konut ve iş yerlerinden güvence bedeli talep etme yetkisine sahiptir. Bu durum, 03.04.2012 tarihli ve 28253 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelikte belirtilmiştir. Yönetmelik gereğince, abonelerden alınacak güvence bedeli, su ve atıksu hizmetlerine ilişkin ödeme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi riskine karşılık olarak talep edilmektedir.

Bingöl Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü (BİSKİ) tarafından yapılan incelemelerde, 2024 yılı itibarıyla yaklaşık 48.000 abonenin sözleşmesiz ve dolayısıyla güvence bedelsiz olduğu tespit edilmiştir. Yönetmelik, abonelik kaydı için güvence bedelinin tamamının tahsil edilmesini zorunlu kılmaktadır. Abonelik sözleşmesinin sona ermesi veya feshi durumunda, bu teminat bedelleri ödenmemiş su ve atık su tüketim bedeline mahsup edilmekte ve böylece idare açısından bir güvence mekanizması işlevi görmektedir.

Kamu İdaresi, güvence bedelinin belirlenmesi için Belediye Meclisine teklif sunulduğunu ve bu bedelin meclis tarafından belirlenecek miktarlar üzerinden tahsil edileceğini açıklamıştır. Bu çerçevede, abonelik sözleşmesi imzalanan her aboneden teminat bedeli alınması gerekliliği, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda vurgulanmaktadır.

BULGU: Su Abonelerinden Güvence Bedellerinin Alınmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

İdare tarafından içme suyu hizmeti verilen konut ve iş yerleri abonelerine ait güvence bedellerinin tahsil edilmediği görülmüştür.

Belediyeler tarafından su abonelerinden güvence bedeli alınması ve iadesine ilişkin hususlar; 03.04.2012 tarih ve 28253 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye Su ve Kanalizasyon Hizmetlerinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Başvuru sahibinden bilgi ve belge istenmesine ilişkin hususlar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde düzenlenmiştir. Madde hükmüne göre, Belediyeler, başvuru sahiplerinin su ve atıksu hizmetlerine ilişkin ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeme riskine karşılık sözleşme yapılırken nakit veya banka kesin teminat mektubu olarak güvence bedeli talep edebileceklerdir,

Bingöl Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği’nin 26’ncı maddesinde ise, İdare ile sözleşme imzalayan her aboneden Yönetmelik’te belirtilen hesaplamalara göre teminat bedeli alınacağı, teminatların da peşin olarak tahsil edileceği, idarece belirlenen durumlarda bu bedelin ilk dönem su faturasına ilave edileceği hüküm altına alınmıştır.

Yönetmelik’te, konut abonelerinin teminat bedelinin ayda 30 m3, iş yerlerinde ise, küçük ölçekli olan işyerlerinden 50 m3, orta ölçekli işyerlerinden 250 m3, büyük ölçekli 500 m3 tüketildiği kabul edilerek m3 cinsinden yılı ücret tarifesinde belirtilen oranlarda alınacağı; teminat bedelinin, aboneliğin tesis edileceği tarih itibarıyla abone grubuna göre ilgili aboneliğin yılı su ve atık su tarifesindeki ilk kademe birim fiyatın ücret tarifesinde belirtilen miktarın m3’le çarpılması suretiyle hesaplanacağı hüküm altına alınmıştır. Ayrıca ilgili yönetmelikte teminat bedelinin tamamı alınmadan abonelik kaydının yapılamayacağı hükmü de yer almaktadır.

Söz konusu teminatlar, abonelik sözleşmesinin sona ermesi veya sözleşmenin feshi halinde ödenmemiş su ve/veya atık su tüketim bedeline karşılık olarak ve borcuna mahsup edilmek amacıyla alınmakta olup, İdare açısından bir güvence mekanizmasıdır.

Bingöl Belediyesi Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü (BİSKİ) sorumluluk alanı içerisindeki abonelerin teminat durumları üzerinde yapılan incelemede; 2024 yıl sonu itibarıyla BİSKİ görev ve sorumluluk alanı içerisinde yaklaşık 48.000 adet abone bulunmakta iken, bunların tamamının sözleşmesi ve dolayısıyla teminatı bulunmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, güvence bedelinin belirlenmesi için Belediye Meclisine teklif yapıldığı ve Belediye Meclisince belirlenecek miktarlar üzerinden Su Abone Güvence Bedeli tahsil edileceği ifade edilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri uyarınca, İdare tarafından Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında İdare ile sözleşme imzalayan her aboneden kullanım yerinin değişmesi ve/veya abonelik sözleşmesinin sona ermesi veya sözleşmenin feshi halinde su ve atık su tüketim bedelini ödenmemesi ihtimaline karşılık olarak, borcuna mahsup edilmek üzere teminat bedellerinin alınması gerekmektedir.