|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, su aboneleri arasında yüksek tutarda tahsil edilmeyen alacakların bulunduğunu ortaya koymuştur. Denetim sonuçlarına göre, vadesi geçmiş su borcu olan abonelerin sayısı 249.905 olarak belirlenmiş ve toplam borç miktarı 464.874.351,00 TL olarak hesaplanmıştır. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde, üst yöneticilerin kaynakların etkili ve verimli bir şekilde yönetilmesinden sorumlu olduğu vurgulanmaktadır. Bu sorumluluk, harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirilmektedir.
Aynı kanunun gelirlerin toplanmasıyla ilgili maddeleri, kamu gelirlerinin zamanında ve eksiksiz bir şekilde tahsil edilmesinin gerekliliğini belirtmektedir. Su ve kanalizasyon idarelerinin ana gelir kaynağı, abonelerden alınan su hizmet bedelleridir. Vadesi geçmiş borçların yasal yollarla tahsil edilmesi gerektiği ifade edilmiştir. İdare, genel haciz yoluyla icra takiplerinin sürdüğünü ve vadesi geçmiş alacakların tahsilatına devam edileceğini bildirmiştir. Sonuç olarak, idarenin gelir toplama sorumluluğu kapsamında, vadesi geçmiş su alacaklarının mevzuata uygun bir şekilde tahsil edilmesi gerekmektedir. Bu süreç, kamu kaynaklarının etkin yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Su Abonelerinden Tahsil Edilmeyen Yüksek Tutarda Alacak Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Takip işlemlerinin yapılması gereken ve vadesi geçmiş su borcu olan abonelerin bulunduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde;
“(■■■)
Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.
Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” denilmektedir.
Aynı Kanun’un “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde;
“Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.” hükmüne yer verilmiştir.
Ayrıca Kanun’un “Malî hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde;
“İlgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek.” hükmü yer almaktadır.
GASKİ Tarifeler Yönetmeliği’nin “Yaptırımlar Tarifesi-Tahsilatın Hızlandırılması” başlıklı 32’nci maddesinde;
“Tahsilatı hızlandırmak için konut, işyeri (Resmi daireler dahil) ve sanayi abonelerinin borçları süreleri içinde ödemelerini temin için, abonelerin ödeme bildirimlerinde belirtilen son ödeme tarihini takip eden günden itibaren ödeyecekleri faturalardan emri hazırlanıp henüz kesmesine tevesül edilmemiş olanlar dahil;
Aboneler tahakkuk eden fatura bedellerini ilgili ihbarnamede belirtilen en son ödeme gününe kadar ödemeye mecburdur. Abonelikte kimse bulunamazsa hane veya iş yerine ihbarname bırakılmakla aboneye bildirim yapılmış sayılır. Borçlarını süresi içinde ödemeyen abonelerin suyu kapatılır ve borcu yasal yoldan tahsil edilir.
Son ödeme gün geçmiş tüm abonelerden her ay için 6183 Sayılı Amme alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanunda öngörülen gecikme zammı oranında gecikme faizi alınır. Gecikme faizi uygulamasına ilişkin esasları tespit etmeye Yönetim Kurulu yetkilidir.
Aboneye tanınacak ödeme süresi Yönetim Kurulunca belirlenir.
Resmi Kamu Kurum ve Kuruluşlarından alınacak gecikme zammı uygulaması Genel Kurul Kararına bağlıdır.
(…)” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre; üst yöneticiler kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan dolayı olan sorumluluğunun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirmektedir. Mali hizmetler birimi kamu gelirlerinin tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur. Su ve kanalizasyon idarelerinin asli geliri su hizmeti verilmesi karşılığında abonelerden alınan bedellerdir. Tahakkuk eden fatura bedellerini süresi içinde ödemeyen abonelerden alacakların yasal yollardan tahsil edilmesi gerekmektedir.
İdarenin gelir işlemlerinin incelenmesi neticesinde; 249.905 abonenin vadesi geçmiş toplam 464.874.351,00 TL tutarında borcu bulunduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında özetle; genel haciz yolu ile icra takiplerinin yapıldığı ve vadesi geçmiş fatura alacaklarının tahsilatına devam edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç itibarıyla; İdare tarafından gelirlerin toplanması sorumluluğu kapsamında, vadesi geçmiş su alacaklarının mevzuat hükümlerine göre tahsil işlemlerinin tamamlanması gerekmektedir.