|
ÖZET: Su abonelerinin yüksek tutarlarda tahsil edilmemiş alacaklarının varlığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde incelenmiştir. Yapılan muhasebe kayıtları ve işlemleri doğrultusunda, vadesi geçmiş su borcu bulunan abonelerin takip işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, üst yöneticilerin kaynakların etkin ve verimli bir şekilde yönetiminden sorumlu olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, kamu gelirlerinin zamanında ve eksiksiz tahsil edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Bozcaada Belediyesi Su Abone Sözleşmesi’nde, abonelerin borç bildirimlerine ilişkin yükümlülükleri açıkça tanımlanmıştır. Her endeks okuma döneminin su ihbarnamesi niteliğinde olduğu ve borçların 15 gün içinde ödenmemesi durumunda suyun kesileceği belirtilmiştir. İdarenin gelir işlemleri incelendiğinde, iki veya daha fazla ödenmemiş su faturası bulunan 1.010 abonenin toplam 10.521.293,05 TL tutarında vadesi geçmiş borcu olduğu ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, idarenin gelirlerin toplanması sorumluluğu çerçevesinde, vadesi geçmiş su alacaklarının mevzuat hükümlerine uygun olarak takip ve tahsil işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. İlgili birimlerin bu süreçte etkin rol oynaması, kamu kaynaklarının yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Su Abonelerinden Tahsil Edilmeyen Yüksek Tutarlarda Alacak Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin muhasebe kayıtları ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda, takip işlemlerinin yapılması gereken ve vadesi geçmiş su borcu olan abonelerin bulunduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde;
“(■■■)
Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.
Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.”
denilmektedir.
Aynı Kanun’un “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde;
“Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.”
hükmüne yer verilmiştir.
Ayrıca Kanun’un “Malî hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde;
“İlgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek.”
hükmü yer almaktadır.
Bozcaada Belediyesi Su Abone Sözleşmesi’nin 7’inci maddesinde;
“Abone aboneliğin bulunduğu adrese yapılan tebliğatı kendisine yapılmış kabul eder. Abonenin bildirildiği adreste kimsenin bulunmaması halinde görevli memurun ihbarnameyi kapıya veya posta kutusuna veya komşusuna veya sayaç mahalline bırakması v.b. gibi işlemler abone tarafından kabul ve taahhüt edilen tebligatlardan sayılır.”
İlgili Sözleşmesi’nin 24’üncü maddesinde;
“Her endeks okuma döneminin su ihbarnamesi borç bildirimi niteliğindedir. Dönem borcunu son ödeme tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ödemeyen abonenin suları ikinci bir ihbara gerek kalmaksızın kesilir”
şeklinde düzenlenme yapılmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre; üst yöneticiler kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan dolayı olan sorumluluğunun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirmektedir.
Mali hizmetler birimi kamu gelirlerinin tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur. Belediyenin gelirleri arasında bulunan su geliri; su hizmeti verilmesi karşılığında abonelerden alınan bedellerdir. Tahakkuk eden fatura bedellerini süresi içinde ödemeyen abonelerden alacakların yasal yollardan tahsil edilmesi gerekmektedir.
İdarenin gelir işlemlerinin incelenmesi neticesinde; iki ve üzeri ödenmemiş su faturası bulunan 1.010 abonenin vadesi geçmiş toplam 10.521.293,05 TL tutarında borcu bulunduğu tespit edilmiştir. Süresi içinde ödenmeyen fatura bedelleri için ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılmalıdır.
İdare tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, bulgu doğrultusunda işlem yapılmaya başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç itibarıyla; İdare tarafından gelirlerin toplanması sorumluluğu kapsamında, vadesi geçmiş su alacaklarının mevzuat hükümlerine göre takip ve tahsil işlemlerinin yapılması gerekmektedir.