ÖZET: Su abonelik hizmetlerinin tamamının Mali Hizmetler Birimi tarafından yürütüldüğü tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinde, su abonelik işlemleri Mali Hizmetler Birimi tarafından gerçekleştirilmektedir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 60. maddesi, bu birimin görevlerini belirlemekte ve su gelir tahsilatının bu birim tarafından yapılmasının uygun olmadığını ortaya koymaktadır.

Belediye Kanunu’nun 48. maddesi, belediye teşkilatının yapısını ve birimlerin görev dağılımını düzenlemektedir. İncelemeler sonucunda, su ve kanalizasyon hizmetleri için ayrı bir birim bulunmadığı ve bu nedenle su abonelik işlemlerinin Mali Hizmetler Birimi tarafından yürütüldüğü anlaşılmıştır. Ancak, bu durum mali yönetim açısından riskler taşımaktadır. Kamu İdaresi, bu bulguyu kabul etmiş ve gerekli düzeltici işlemlere başlanıldığını belirtmiştir; fakat henüz tamamlanmamıştır.

Sonuç olarak, belediyenin yapısının gözden geçirilmesi ve su abonelik hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi için gerekli birimlerin kurulması önerilmektedir. Bu adım, mali yönetim açısından daha sağlıklı bir süreç oluşturacaktır.

BULGU: Su Abonelik Hizmetlerinin Tamamının Mali Hizmetler Birimi Tarafından Yürütülmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Mali Hizmetler Biriminin görev alanı içerisinde olmamasına rağmen, su abonelik hizmetine ilişkin tüm işlemlerin bu Birim tarafından yürütüldüğü görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Malî hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinde kamu idarelerinin hangi görevlerinin, malî hizmetler birimi tarafından yürütüleceği detaylı olarak sayılmıştır. Bunlar;

İdarenin stratejik plan ve performans programının hazırlanmasını koordine etmek ve sonuçlarının konsolide edilmesi çalışmalarını yürütmek.

İzleyen iki yılın bütçe tahminlerini de içeren idare bütçesini, stratejik plan ve yıllık performans programına uygun olarak hazırlamak ve idare faaliyetlerinin bunlara uygunluğunu izlemek ve değerlendirmek.

Mevzuatı uyarınca belirlenecek bütçe ilke ve esasları çerçevesinde, ayrıntılı harcama programı hazırlamak ve hizmet gereksinimleri dikkate alınarak ödeneğin ilgili birimlere gönderilmesini sağlamak.

Bütçe kayıtlarını tutmak, bütçe uygulama sonuçlarına ilişkin verileri toplamak, değerlendirmek ve bütçe kesin hesabı ile malî istatistikleri hazırlamak.

İlgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek.

Genel bütçe kapsamı dışında kalan idarelerde muhasebe hizmetlerini yürütmek.

Harcama birimleri tarafından hazırlanan birim faaliyet raporlarını da esas alarak idarenin faaliyet raporunu hazırlamak.

İdarenin mülkiyetinde veya kullanımında bulunan taşınır ve taşınmazlara ilişkin icmal cetvellerini düzenlemek.

İdarenin yatırım programının hazırlanmasını koordine etmek, uygulama sonuçlarını izlemek ve yıllık yatırım değerlendirme raporunu hazırlamak.

İdarenin, diğer idareler nezdinde takibi gereken malî iş ve işlemlerini yürütmek ve sonuçlandırmak.

Malî kanunlarla ilgili diğer mevzuatın uygulanması konusunda üst yöneticiye ve harcama yetkililerine gerekli bilgileri sağlamak ve danışmanlık yapmak.

Ön malî kontrol faaliyetini yürütmek.

İç kontrol sisteminin kurulması, standartlarının uygulanması ve geliştirilmesi konularında çalışmalar yapmak.

Malî konularda üst yönetici tarafından verilen diğer görevleri yapmak.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye teşkilatı” başlıklı 48’inci maddesinde; “Belediye teşkilâtı, norm kadroya uygun olarak yazı işleri, malî hizmetler, fen işleri ve zabıta birimlerinden oluşur.

Beldenin nüfusu, fizikî ve coğrafî yapısı, ekonomik, sosyal ve kültürel özellikleri ile gelişme potansiyeli dikkate alınarak, norm kadro ilke ve standartlarına uygun olarak gerektiğinde sağlık, itfaiye, imar, insan kaynakları, hukuk işleri ve ihtiyaca göre diğer birimler oluşturulabilir. Bu birimlerin kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesi belediye meclisinin kararıyla olur.” hükmü yer almaktadır.

Belediyenin örgütsel yapısı ve birimlerin görev dağılımları incelendiğinde, Mali Hizmetler Birimi tarafından gerçekleştirilmesi gereken su gelir tahsilatı dışında, ayrı bir su ve kanalizasyon birimi olmaması gerekçesi ile su aboneliğine yönelik her türlü iş ve işlemin bu Müdürlük bünyesinde yürütüldüğü tespit edilmiştir.

Dolayısıyla su hizmetine yönelik abonelik tesis işlemleri, sayaç okuma, tahakkuk, tahsilat ve takip gibi tüm iş ve işlemler aynı birim eli ile yürütülmekte olup bu durum mali yönetim açısından risk oluşturmaktadır.

Yukarıdaki tespitlere ilişkin Kamu İdaresi cevabında, bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun yerine getirilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığını ifade etmiştir. Ancak tespitlere ilişkin hususları düzeltici işlemlerin tamamlanmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, Belediyenin örgütsel yapısının bu açıdan gözden geçirilerek su abonelik hizmetlerine ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesi için gerekli birimlerin kurulmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.