ÖZET: Su alacaklarının tahsil ve takip süreçlerinde bilgi sistemlerinin etkin kullanılmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir Bağlı İdaresi’nin abone bilgi yönetim sistemi (ABYS) üzerinden yapılan incelemelerde, vadesinde ödenmeyen su alacaklarının tespiti ve hukuki takibe alınması gereken abonelerin belirlenmesinin manuel yöntemlerle gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Bu durum, zamanında tespit yapılamamasına ve Hukuk Müşavirliği tarafından yapılan icra takip işlemlerinin sistemle entegre edilmemesi nedeniyle takip süreçlerinin etkin bir şekilde yürütülememesine yol açmıştır.

Yapılan araştırmalar, ödeme emri tebliğ edilen ancak belirtilen süre içinde borcunu ödemeyen abonelerin yasal takibe alınmasının, Gelir Şube Müdürlüğü tarafından manuel olarak yürütüldüğünü göstermektedir. Bu süreçte, sınırlı sayıda personelin el yordamıyla çalışması, belirli bir kuralın işletilememesine ve sürecin gecikmeli ilerlemesine neden olmaktadır. ABYS sisteminin bu aşamada etkin kullanılamaması, ödeme emri ile vadesi geçmiş borçlar arasındaki gün farkının 474 güne kadar çıkmasına sebep olmuştur.

Kamu idaresi, bu bulgulara katıldığını ve gerekli düzeltici işlemlerin sürdüğünü belirtmiştir. Kamu hizmetlerinin finansmanının sürdürülebilirliği açısından, geçmiş dönemlerde tahakkuk etmiş ve tahsil edilememiş su alacakları için hukuki takibatın başlatılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, mevcut bilgi işlem sisteminin daha etkin kullanılması ve birimler arası koordinasyonun sağlanması önem arz etmektedir.

BULGU: Su Alacaklarının Tahsil ve Takip İşlemleri Sürecinde Bilgi Sistemlerinin Etkin Şekilde Kullanılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Kurumun abone bilgi yönetim sisteminde (ABYS) kayıtlı veriler üzerinde yapılan incelemede, vadesinde ödenmeyen su alacaklarının ve hukuki takibe alınması gereken abonelerin tespitinin bilgi yönetim sistemi kullanılmaksızın manuel olarak gerçekleştirilmesi nedeniyle söz konusu tespitin zamanında yapılamadığı ve bu süreçte Hukuk Müşavirliğince gerçekleştirilen icra takip işlemlerinin abone bilgi yönetim sistemine entegre edilmemiş olması nedeniyle Hukuk Müşavirliği tarafından yapılan işlemlerin Abone İşleri Dairesi ve Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlıklarınca takip edilemediği tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede kendilerine ödeme emri tebliğ edilmesine karşın verilen süre içerisinde hala su borcunu ödemeyen abonelerin Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Gelir Şube Müdürlüğünce Hukuk Müşavirliğine bildirilmesi sonucu söz konusu durumdaki aboneler hakkında yasal takip süreci başlatılabilmektedir. Ancak, bahse konu sürece ilişkin tüm veriler ABYS sistemi üzerinde mevcut olmasına rağmen, belirtilen durumdaki abonelerin Gelir Şube Müdürlüğünce seçimlerinin tamamen manuel olarak yürütüldüğü görülmüştür. Bahse konu takibin kısıtlı sayıda personel tarafından el yordamıyla yürütülmeye çalışılması neticesinde Hukuk Müşavirliğine bildirimi yapılan abonelerin seçiminde belirli bir kural işletilememekte ve süreç sübjektif ve gecikmeli olarak yürütülmek durumunda kalınmaktadır.

ABYS sisteminin takip sürecinin bu safhasında etkin bir biçimde kullanılamaması nedeniyle ödeme iş emrinin oluştuğu tarih ile vadesi geçmiş olmasına karşın ödeme yapmayan abonelerin su bağlantısının kesildiği tarih arasındaki gün farkının 474 günlere kadar çıktığı elde edilen verilerden anlaşılmaktadır. Bu sonuç da bahse konu süreçlerin tamamen bilgi işlem sistemi üzerinden yürütülmesinin önemini açıkça ortaya koymaktadır.

Bununla birlikte, takip sürecinde Hukuk Müşavirliğince yürütülen işlemlerin de sistemle bağlantısının sağlanamaması nedeniyle icra takip süreci devam eden abonelerin güncel borç durumları hakkında bilgilendirmenin Abone İşleri Dairesine anlık olarak aktarılmadığı görülmüş ve icra takibi devam eden abonelerin suyu kullanmaya devam ettikleri ve bunların adlarına yeni borç tahakkuklarının oluşmaya devam ettiği görülmüştür.

Kamu idaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlerin devam ettiği ifade edilmiştir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.

Bu itibarla; Kurum tarafından gerçekleştirilen ve duraksama imkanı olmayan kamu hizmetlerinin finansmanının sürdürülebilir olması adına önceki dönemlerde tahakkuk etmiş ve vadesi geçmesine rağmen tahsil edilememiş su alacaklarından hukuki takibat başlatılmayanlara yönelik yukarıda izah edilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde tahsilat ve takibat süreçlerinin başlatılması ve sürecin daha etkin yürütülebilmesi adına mevcut bilgi işlem sisteminin daha etkin ve birimler arası koordinasyonu tam olarak sağlayacak şekilde kullanılması gerektiği değerlendirilmektedir.