|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, MASKİ tarafından uygulanan konut su tarifesindeki hatalı indirim uygulamasını ortaya koymaktadır. “İnsani Su Hakkı” çerçevesinde, ilk 2 m³ su için metreküp başına 0,50 TL ücretlendirme yapılması, 4736 sayılı Kanun’un 1. maddesiyle çelişmektedir. Bu kanun, belediyelerin ve bağlı idarelerin, ticarî indirimler dışında herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz ya da indirimli tarife uygulamasını yasaklamaktadır. Ancak, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen muafiyetler doğrultusunda, belirli haneler için indirimli su tarifeleri uygulanabilmektedir.
Mevcut uygulamada, hane halkı toplam tüketimi dikkate alınmadan belirlenen indirim, yasal çerçeveyle uyumsuzdur. Örneğin, toplam su tüketimi 2 m³ olan bir hane için, yasal sınır olan yüzde 20 indirim oranı yerine yüzde 25 indirim uygulanması söz konusu olmaktadır. Bu durum, idarenin gelirlerinde azalmaya yol açabilir. Dolayısıyla, indirim oranlarının hane halkı toplam tüketimi üzerinden ve bu tutarın beşte birini aşmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, su tarifelerinde yapılacak düzenlemelerin, hane halkı toplam tüketimini dikkate alarak ve yasal sınırlar çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu yaklaşım, hem hukuki uyumu sağlayacak hem de idarenin mali dengesini koruyacaktır. |
BULGU: Su İndirim Oranının Hatalı Uygulanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
MASKİ tarafından belirlenen ve uygulamaya alınan konut su tarifesinde; “İnsani Su Hakkı” kapsamında ilk 2 m3 için metreküp başına 0,50 TL ücret üzerinden faturalandırma işleminin yapıldığı görülmüştür.
Bilindiği üzere, 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1’inci maddesinde belediyeler ve bağlı idarelerince, ürettikleri mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanamayacağı hükmü bulunmaktadır. Bahse konu kuraldan kimlerin muaf tutulacağı ise Cumhurbaşkanınca belirlenmektedir.
Bu kapsamında 16.12.2021 tarihli ve 31691 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 15.12.2021 tarihli ve 4920 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile belediyelerin ve bağlı idarelerinin, “İnsani Su Hakkı” kapsamında belediye meclislerinin ve genel kurullarının alacağı karar üzerine, hane halkı toplam kullanımının beşte birini aşmayacak şekilde belirleyecekleri ücretsiz veya indirimli su tarifelerinden yararlananların 4736 sayılı Kanun’un 1 inci maddesinin birinci fıkrası hükmünden muaf olması sağlanmıştır.
Ancak hane halkı toplam tüketimi üzerinden bir indirim uygulanması gerekirken, hane halkı toplam tüketimi dikkate alınmadan ilk 2 m3 için 0.50 TL indirim belirlenmiştir.
Hane halkı toplam tüketimi dikkate alınarak belirlenecek indirim ile ilk 2m3 üzerinden belirlenen indirim birbirinden farklı sonuçlar doğurmaktadır. Örnek verilecek olursa; toplam hanehalkı tüketimi 2m3 olan bir haneye uygulanacak olan azami indirim oranı Kanunda belirlenen sınır olan yüzde 20 oranını aşıp yüzde 25 indirim oranına tekabül etmektedir.
İdarenin gelirlerinden bir azalmaya sebep olunmaması için sınırları mevzuatta belirlenen indirim şekli olan hane halkı toplam tüketimi üzerinden ve bu tutarın beşte birini geçmeyecek bir indirim oranın belirlenmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak düzenlemede öngörüldüğü üzere hane halkı toplam tüketiminin 1/5 ini aşmayacak şekilde bir düzenleme yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.