|
ÖZET: Su Kayıpları Tebliği’nde belirtilen önlemlerin yetersiz uygulandığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği’nde, su ve kanalizasyon idaresinin, idari ve fiziki su kayıplarını ölçme esasına dayalı olarak belirlemesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, şebeke ve sistemin standartlara uygun olarak inşa edilmesi, malzemelerin uygun şartlarda temin edilmesi ve etkili bir su yönetim sisteminin sağlanması gibi hususlar da belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde, içme suyu sistemindeki kritik noktalarda su basıncının sürekli olarak izlenmediği, yalnızca İzmit ilçesinde ölçüm yapıldığı tespit edilmiştir. İdareye ait toplam 1140 tesisin sadece 510’u Scada sistemi ile izlenmektedir. Ayrıca, içme suyu terfi tesislerinde debimetre sayısının sınırlı olduğu görülmüştür. İdare, Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği kapsamında belirlenen hedeflere ulaşmayı taahhüt etmiştir. Sonuç olarak, içme suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının kontrolü, su kaynaklarının korunması ve verimliliğin artırılması açısından kritik öneme sahiptir. Bu nedenle, Tebliğ’de belirtilen önlemlerin eksiksiz bir şekilde uygulanması, su kayıplarının azaltılması için elzemdir. |
BULGU: Su Kayıpları Tebliği’nde Belirtilen Kayıp ve Kaçakların Önlenmesine Yönelik İşlemlerin Yeterince Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdare tarafından, İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği’nde belirtilen bazı iş ve işlemlerin yapılmadığı tespit edilmiştir.
İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği’nin 5’inci maddesinde; su ve kanalizasyon idaresince idari ve fiziki su kayıplarının ölçüme dayalı olarak belirlenmesi, şebekenin ve sistemin şartnamelere ve uygulama projelerine uygun yapılması, kullanılan malzemelerin standartlara uygun olarak temin edilmesi, sistemde ana basınç bölgesi ve alt bölgelerin oluşturulması, şebekede etkili bir basınç ve debi yönetimi ile uygun değer işletme şartlarının sağlanması, sistemin izlenmesi ve kayıt altına alınması ve etkili bir su yönetim sistemi sağlanması gerektiği, hüküm altına alınmıştır. Tebliğ’in 6’ncı ve devamı maddelerinde ise; su kayıplarının önlenmesi, kullanılacak malzemeler, abonelik hizmetleri ve izinsiz su kullanımı konularında idarenin yapacağı işler hakkında ayrıntılar yer almaktadır.
Yapılan incelemede, bahse konu düzenlemeye esas olmak üzere; su kayıp-kaçağı konusunda aşağıda yer alan hususlar tespit edilmiştir:
ı. İçme-kullanma suyu sistemindeki kritik noktalarda, su basıncı sürekli ölçülüp, izlenmemektedir. (Sadece İzmit ilçesinde ölçme/izleme yapılmakta, diğer ilçelerde kritik nokta ölçümü yapılmayıp, sadece izole bölgelerin basınç takibi yapılmaktadır.)
ıı. İdareye ait 984 aktif, 156 pasif olmak üzere toplam 1140 adet tesis bulunmaktadır. Bu tesislerden Scada sistemi tarafından 510 tanesi izlenmektedir.
ııı. Scada sistemi tarafından takibi yapılan toplam 112 adet içmesuyu terfi tesisinin şebekeye su veren 78 adedinde toplam 315 adet debimetre bulunmaktadır.
ıv. Scada sistemi tarafından takibi yapılan toplam 63 adet atıksu terfi tesisinin, 41’inde debimetre bulunmaktadır.
v. Scada sistemi tarafından takibi yapılan toplam 226 adet su deposu tesisinden, 213 adet tesiste 317 adet debimetre bulunmaktadır.
İdare tarafından verilen cevapta, Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği kapsamında belirlenen hedef yıllarda öngörülen su kaybı oranlarına ulaşılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, su kaynaklarının korunması, verimliliğin arttırılması amacıyla, israfının önlenmesi için içme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının kontrolü, su teminine ilişkin hizmetler ile çalışmaların su kaynaklarının korunması doğrultusunda yönlendirilmesi ve yaygınlaştırılması, su idarelerinin su temininde, depolanmasında, iletiminde, dağıtımında ve tüketiminde su kayıplarının azaltılması için İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği’nde bahsedilen çalışmaların tamamlanması gerekmektedir.