ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin içme suyu temin ve dağıtım sistemlerinde su kayıplarının kontrolüne yönelik eksiklikler tespit etmiştir. Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği’nde belirtilen gerekliliklerin tam olarak yerine getirilmediği gözlemlenmiştir. Tebliğin 5. maddesi, idari ve fiziki su kayıplarının önlenmesi için çeşitli yükümlülükler getirmekte; bu kapsamda, su kayıplarının ölçülmesi, şebekenin standartlara uygun inşası ve etkili bir su yönetim sistemi sağlanması gerektiği vurgulanmaktadır.

Denetim sırasında, Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) veri tabanının oluşturulmadığı, SCADA sisteminin eksik olduğu, basınç ölçer vanaların bulunmadığı ve şebeke sisteminde gerekli basınç kırıcı vana odalarının yapılmadığı gibi sorunlar tespit edilmiştir. Ayrıca, şebeke elemanları ve sayaçların kodlanarak CBS veri tabanına işlenmediği de belirlenmiştir. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli önlemlerin alınacağını ifade etmiştir.

Belediyenin, ilgili mevzuat çerçevesinde yerine getirmesi gereken yükümlülükleri tespit ederek uygulamaya geçirmesi önem arz etmektedir. Bu durum, su yönetiminde etkinliğin artırılması ve su kayıplarının azaltılması açısından kritik bir adımdır.

BULGU: Su Kayıplarının Kontrolünde Eksiklikler Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği’nde yer verilen birtakım gerekliliklerin tam olarak yerine getirilmediği görülmüştür.

Anılan Tebliği’n 5’inci maddesinde; İdareler içme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki idari ve fiziki su kayıplarının önlenmesi için; idari ve fiziki su kayıplarının ölçüme dayalı olarak belirlenmesini, şebekenin ve sistemin şartnamelere ve uygulama projelerine uygun yapılmasını, kullanılan malzemelerin standartlara uygun olarak temin edilmesini, sistemde ana basınç bölgesi ve alt bölgelerin oluşturulmasını, şebekede etkili bir basınç ve debi yönetimi ile optimum işletme şartlarının sağlanmasını, sistemin izlenmesi ve kayıt altına alınmasını ve etkili bir su yönetim sistemini sağlamakla yükümlüdür.

Diğer taraftan anılan Tebliğin 6’ncı maddesinde Temin edilen içme suyu hacminin ve debisinin ölçülmesi, 7’nci maddesinde Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) veri tabanının kurulması, 8’inci maddesinde İzleme sistemlerinin kurulması, 9’uncu maddesinde Şebekenin hidrolik modellemesinin ve kalibrasyonunun yapılması, 10’uncu maddesinde Şebekelerin sahada alt bölgelere ayrılması, 11’inci maddesinde Yazılımlar ve verilerin, ana veri tabanı ile entegre hale getirilmesi ve 12’nci maddesinde İçme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerinin entegre yönetimi hakkında detaylı düzenlemeler yapılmıştır.

Bu kapsamda;

– Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) veri tabanı oluşturulmadığı,

– Scada sisteminin olmadığı, basınç ölçer vanalar bulunmadığı,

– Şebeke sisteminde belirli kotlarda basınç kırıcı vana odaları yapılmadığı,

– Şebeke elemanları ve sayaçlar kodlanarak CBS veri tabanına işlenmediği,

tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir.

Belediye tarafından ilgili mevzuat kapsamında belirtilen yükümlülüklerden yerine getirilmeyenlerin tespit edilerek uygulamaya geçirilmesi sağlanmalıdır.