ÖZET: Batman Belediyesi Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, su tüketim ve atık su hizmetleri için belirlenen tarifelerin mevzuatta öngörülen kriterlere uygun olarak oluşturulmadığını ve su hizmetlerinin maliyetlerini karşılamadığını ortaya koymuştur. Tarifelerin belirlenmesinde, ölçülebilir su satış miktarının ve toplam sistem maliyetlerinin dikkate alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak mevcut tarifeler, enerji maliyetlerini bile karşılayacak düzeyde değildir.

Yapılan incelemeler, Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü’nün gelirlerinin, su hizmetleri için gerekli olan enerji ve diğer giderleri karşılamaktan uzak olduğunu göstermektedir. Bu durum, müdürlüğün sürekli zarar etmesine yol açmakta ve aradaki mali fark, belediye bütçesinden karşılanmaktadır. Ayrıca, müdürlük, vergi mevzuatı çerçevesinde iktisadi bir işletme olarak faaliyet göstermektedir.

Kamu İdaresi, bu durumu kabul etmekle birlikte herhangi bir düzeltici adım atmamıştır. Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü tarafından sunulan hizmetlerin maliyetlerini karşılayacak şekilde tarifelerin yeniden düzenlenmesi gerektiği düşünülmektedir. Bu, hizmetlerin sürdürülebilirliği açısından önem arz etmektedir.

BULGU: Su Tahsilatlarının Su Hizmetlerine İlişkin Maliyeti Karşılamaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Batman Belediyesi Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü tarafından alınan su tüketim ve atık su hizmetlerine ilişkin tarifelerin mevzuatta belirtilen esaslara göre belirlenmediği ve su hizmetlerine ilişkin maliyeti karşılamadığı görülmüştür.

Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Tarife tespit esasları” başlıklı 5’inci maddesinde;

“Tarifelerin tespitinde aşağıda belirtilen esaslara uyulur:

a) Tarifenin belirlenmesinde, üretilen ve kayıplar düşüldükten sonra tüketileceği öngörülen ölçülebilir su satış miktarı ana unsur olarak esas alınır.

b) Toplam sistem maliyetleri tarifelere yansıtılır.” Denilmiş, yine aynı Yönetmelik’in “Su satışı ve kuyu suyu (atıksu) uzaklaştırma tarifesi” başlıklı10’uncu maddesinde su tarifeleri belirlenirken dikkate alınacak gider kalemleri sayılmıştır. Bu sayılan kalemler arasında, enerji ve malzeme giderleri, personel giderleri, su isale ve dağıtım giderleri, çeşitli masraflar, amortisman giderleri, aktifleştirilmeyen yenileme, ıslah ve tevsii masrafları yer almaktadır.

Yapılan incelemede Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü tarafından 2024 yılında uygulanan güncel tarife tutarları sonucu elde edilen gelirlerin su hizmetlerine ilişkin enerji maliyetinin bile altında kaldığı görülmüştür.

Belediye bünyesinde ayrı bir vergi kimlik numarası ile mükellefiyeti bulunan Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü vergi mevzuatı uyarınca devamlı faaliyet gösteren iktisadi bir işletme vasfını taşımaktadır. Yukarıda bahsedildiği şekilde faaliyetleri sonucunda sürekli zarar etmek durumunda olan Su ve Kanalizasyon Müdürlüğünün gelir gider dengesi arasındaki negatif fark Belediye bütçesinden karşılanmaktadır.

Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususu kabul etmekle birlikte herhangi bir düzeltici idari işlemin yapıldığını belirtmemiştir.

Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü tarafından yerine getirilen su hizmetleri sonucu elde edilen gelirlerin bu amaç için yapılan giderleri karşılayacak şekilde tarifelere yansıtılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.