|
ÖZET: 2024 yılı için belirlenen su ve atık su tarifelerinin, maliyet esasına dayanmadan tespit edildiği tespit edilmiştir. Sayıştay denetim raporlarına göre, Büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri, su ve atıksu hizmetleri için tarifeleri belirlerken, bu hizmetlerin maliyetlerini ve asgari karlılığı göz önünde bulundurmamıştır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 97. maddesi, belediyelerin tarifeleri belirleme yetkisini düzenlerken, tarifelerin adalet, eşitlik ve genellik ilkelerine uygun olarak maliyet hesaplarıyla oluşturulması gerektiğini vurgulamaktadır.
Su tarifelerinin belirlenmesi sürecinde, ilgili maliyet hesaplamalarının yapılmadan ve gerekli belgeler sunulmadan meclis kararı ile tarifelerin belirlendiği gözlemlenmiştir. Örneğin, 2022 yılında su ve atık su tarifesi 2,13 TL/m³ olarak belirlenirken, 2023 yılında bu rakam 4,59 TL/m³’e çıkmıştır. 2024 yılı için ise ilk dönem tarifesi 5,51 TL/m³, ikinci dönem tarifesi ise 7,00 TL/m³ olarak belirlenmiştir. İlgili idare, bu bulgulara katıldığını ve konu ile ilgili çalışmaların başlatıldığını belirtmiştir. Mevzuat hükümleri çerçevesinde, su ve atık su tarifelerinin belirlenmesinde maliyet hesaplarının dikkate alınması ve bir kar oranı esas alınması gerektiği açıktır. Bu durum, hizmetlerin sürdürülebilirliği ve adil bir fiyatlandırma için kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Su ve Atık Su Tarife Tespitinin Maliyet Esasına Dayalı Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye Meclisi tarafından 2024 yılı için belirlenen su ve atıksu tarifesinin bu hizmetlere yönelik maliyetler ve asgari bir karlılık sağlanmaksızın belirlendiği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Ücrete tabi işler” başlıklı 97’nci maddesinde; “Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet (…) için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediye’ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir.” hükmü çerçevesinde belediye meclislerince tarifeler belirlenmektedir.
Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliğinde (Seri No:31) “Belediyelerin harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaları mümkün bulunmakla beraber, ücretlerin hizmetten faydalananlardan yapılan hizmetin maliyeti göz önünde bulundurularak adalet, eşitlik ve genellik prensiplerine uygun olarak tespit edilmesi gerekmektedir.” denilerek belediye meclislerince tarife belirlenirken göz önünde bulundurulması gereken hususlar düzenlemiştir.
Su ücret tarifelerinin belirlenmesi için ilgililerin mevzuat kurallarına göre hazırlayacağı maliyet hesaplamaları ile ilgili belgeler belediye meclisine sunulup meclisin vereceği karar neticesinde sonuçlandırılması gerekirken gerekli dokümanlar hazırlanmadan yani maliyet hesapları yapılmadan meclis kararı ile belirlendiği görülmüştür.
Tablo 8: Uygulamada Belirlenen Tarife ve Maliyetler
| Uygulama Dönemi | Tahmini Birim | Su | Tarife (Konut: Su-Atık | Maliyet | Hesaplama |
| Maliyeti (TL/m3) | Su) (TL/m3) | Usulü |
| 2022 Yılı | Su+Atık Su: 2,13 | 2,13 | Meclis Kararı |
| 2023 Yılı | Su+Atık Su: 4,59 | 4,77 | Meclis Kararı |
| 2024 Yılı I.Dönem | Su+Atık Su: 5,51 | 5,51 | Meclis Kararı |
| 2024 Yılı 2.Dönem | Su+Atık Su: 7,00 | 7,00 | Meclis Kararı |
İdare cevabında, bulguya katılmış olup konu ile ilgili çalışmalara başlanıldığı belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere su ve atıksu tarifelerinin belirlenmesinde maliyet hesabının kullanılması ve bir kar oranı esas alınması gerekmektedir.