|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, su ve atıksu tarifelerinin maliyetlere dayalı olarak belirlenmediğini ortaya koymaktadır. İlgili mevzuat gereğince, bu tarifelerin tespitinde gerçek maliyet değerlerinin dikkate alınmadığı, bunun yerine Meclis kararı ile tutarların belirlendiği anlaşılmaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesi, belediyelerin çeşitli hizmetleri yerine getirme sorumluluğunu belirtirken, su ve atıksu tarifelerinin hesaplanmasında gerekli maliyet analizlerinin yapılmadığı gözlemlenmiştir.
Yapılan incelemeler sonucunda, kamu idaresinin bu konuyla ilgili gerekli adımları atacağına dair bir açıklama yaptığı belirtilmiştir. Şeffaflık, hukuk devletinin temel unsurlarından biri olduğundan, su ve atıksu tarifelerine ilişkin gerçek maliyet hesaplarının yapılması ve bu bilgilerin kamuya açık bir şekilde sunulması önem taşımaktadır. Bu durum, abonelerin fatura bedellerinin neye dayandığını anlamalarına ve Kuruma olan güvenlerinin artmasına yardımcı olacaktır. Sonuç olarak, su ve atıksu tarifelerinin belirlenmesinde mevzuata uygun maliyet hesaplamalarının yapılması ve Meclis kararları ile güncelleme uygulamalarının sonlandırılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu yaklaşım, hem vatandaşların haklarının korunmasına hem de kamu yönetiminde hesap verebilirliğin artırılmasına katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Su ve Atıksu Tarife Tespit ve Hesabının Maliyetlere Dayalı Olarak Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kurumun asli geliri niteliğinde olan 2024 yılı su ve atık su tarifelerinin Kanun ve Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tespit edilmediği, yapılan hesaplamalarda gerçek maliyet değerlerinin kullanılmadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde;
“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır.
…” hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede, Kurum tarafından 2024 yılı için su ve atıksu tarife tespitine yönelik mevzuatın öngördüğü şekilde herhangi bir maliyet hesabının yapılmadığı, aksine tarife tutarlarının Meclis kararı ile belirlendiği ve güncellendiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli çalışmalara başlanılacağı ifade edilmiştir.
Şeffaflık, hukuk devletinin vazgeçilmez unsurlarındandır. Kurum tarafından su ve atıksu tarife bedellerine ilişkin gerçekçi bir maliyet hesabının yapılarak Kuruma ait internet sitesinde açıklanması ile abone konumunda olan vatandaşın faturalara yansıtılan bedellere ilişkin maliyet ve kâr oranlarını apaçık denetleyebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödediğini bilmesi vatandaşın Kuruma olan güvenini artırarak yükümlülüklerini yerine getirme noktasında istekli davranmasına vesile olacaktır.
Sonuç olarak, su ve atıksu tarife bedellerine ilişkin mevzuatın öngördüğü şekilde maliyet hesaplamasının yapılarak meclis kararı güncelleme uygulamasına son verilmesi ve ilgili tarifelerin maliyet hesabı doğrultusunda güncellenmesi gerekmektedir.