|
ÖZET: Su ve Kanalizasyon Hizmetlerine ilişkin tarifeler ve abone hizmetleri yönetmeliğinin eksikliği, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında belirgin bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. İçme ve kullanma suyunun temini ile kanalizasyon hizmetlerinin düzenlenmesi için gerekli olan Tarifeler Yönetmeliği’nin henüz hazırlanmadığı ve yürürlüğe girmediği tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, su ve kanalizasyon hizmetlerinin belediyelerin sorumluluğunda olduğunu belirtmekte ve bu hizmetlere dair yönetmelik çıkarma yetkisini belediyelere tanımaktadır. Ancak, mevcut durumda bu düzenlemelerin eksikliği, hizmetin sunumunda çeşitli sorunlara yol açma potansiyeli taşımaktadır.
Mevcut Gelir Tarifesi, yalnızca ücretlerin belirlenmesiyle sınırlı kalmakta ve abone gruplarının kriterleri, güvence bedeli gibi önemli hususları içermemektedir. Bu durum, su ve kanalizasyon hizmetlerinin etkin bir şekilde sunulmasını engelleyen bir faktördür. Ayrıca, tarifede su ücretinin belirlenmesiyle ilgili esasların yer almaması ve borçlu abonelerin su tüketiminin durdurulmasına dair koşulların net bir şekilde tanımlanmaması, yönetmelik eksikliğinin somut sonuçlarıdır. Denetim bulguları ışığında, ilgili idare, Tarifeler Yönetmeliği’nin hazırlanması için çalışmalara başlayacağını belirtmiştir. Kamu İdaresi, su ve kanalizasyon hizmetlerinin etkinliğini artırmak ve yasal güvence sağlamak amacıyla bu yönetmeliğin bir an önce yürürlüğe girmesi gerektiğini vurgulamaktadır. |
BULGU: Su ve Kanalizasyon Hizmetlerine İlişkin Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliğinin Bulunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından içme ve kullanma suyunun tüketicilere ulaştırılması, kullanımından sonra uzaklaştırılması, kanalizasyon hizmetleri ile ücrete tabi işlerine ilişkin her türlü bedel, teminat, yasaklar ve yaptırımları düzenleyen Tarifeler Yönetmeliği’nin hazırlanmadığı ve yürürlüğe konulmadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde; su ve kanalizasyon hizmetleri belediyelerin görev ve sorumlulukları arasında belirlenmiş olup Kanun’un “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde; belediyelerin yetkileri çerçevesinde yönetmelik çıkarabileceği ve hizmete ilişkin yasaklar belirlemek suretiyle cezalar uygulayabileceği ifade edilmiştir.
Bu kapsamda, Kamu İdaresinin kapsamlı bir görevi olan su ve kanalizasyon hizmetlerine ilişkin usul ve esasların yönetmelikle düzenlenmesi gerekmektedir. Zira su hizmetinde tarifenin ne şekilde belirlendiği, abonelerin yer aldığı tarife gruplarının hangi esaslara göre tespit edildiği, yaptırıma tabi olan yasak fiiller ve bunlara uygulanacak ceza tutarları, hizmetten yararlanılmasına son verilmesini gerektiren durumlar ile kanalizasyon hizmetlerine ilişkin esasların yalnızca yönetmelikle düzenlenmesi mümkündür.
Ancak hizmetin usul ve esaslarına ilişkin özel bir Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliği düzenlenmediği; abone grupları ve bu grupların tarife ücretlerinin 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Ücrete tabi işler” başlıklı 97’nci maddesi uyarınca kararlaştırılan Belediye Meclisi Gelir Tarifesi ile belirlendiği görülmüştür. Söz konusu Meclis Kararı sadece ücretlerin belirlenmesine yönelik olup, abone gruplarının kriterleri, abone olma koşulları, güvence bedeli, kaçak su veya usulsüz kullanım gibi hallerde uygulanacak yaptırımlar gibi hususları içermemektedir.
Bu durumun, hizmetin sunumunda karşılaşılması muhtemel sorunlara çözüm üretemeyeceği açıktır. Zira Gelir Tarifesi ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edilecek hizmetlerin ücretinin belirlendiği bir karardan ibaret olup söz konusu Tarife’de hizmete ilişkin yasak fiiller ile bunların cezai yaptırımlarının belirlenmesi mümkün değildir. Ayrıca Gelir Tarifesi üzerinde yapılan incelemede su ücretinin belirlenmesi ile ilgili esaslara yer verilmediği; borcu bulunan abonelerin su tüketimine hangi koşullarda son verileceğinin belirlenmediği; abone gruplarının kapsam ve sınırlarının net bir şekilde ortaya konulmadığı; deşarj izin belgesi verilebilmesine ilişkin hükümlerin açıklık arz etmediği görülmüş olup mevcut Tarife’nin hizmete ilişkin usul ve esasları detaylı bir şekilde düzenlemediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; Tarifeler Yönetmeliği’nin hazırlanması için çalışmalara başlanılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; Kamu İdaresi tarafından su ve kanalizasyon hizmetinin sunumunda etkinliğin sağlanabilmesi ile yapılacak iş ve işlemlere ilişkin kanuni güvence elde edilebilmesi adına hizmete ilişkin usul ve esasları düzenleyen Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği’nin yürürlüğe konulması gerekmektedir.