|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı ilçe belediyeleri, Çevre Temizlik Vergisi paylarını zamanında aktarmamıştır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi uyarınca, büyükşehirlerde konutlardan elde edilen Çevre Temizlik Vergisi, su ve kanalizasyon idareleri aracılığıyla su faturalarına yansıtılmalı; işyeri ve diğer binalardan elde edilen vergiler ise ilgili belediyelerce tahsil edilmelidir. Bu vergilerin %20’sinin, çöp imha tesislerinin kurulumu ve işletilmesi için büyükşehir belediyesine aktarılması gerekmektedir.
Hatay ilinde, HATSU tarafından konutlar üzerinden hesaplanan Çevre Temizlik Vergisi ile birlikte, yedi ilçe belediyesinin işyerlerinden tahsil edilen vergilerin eksik veya hiç aktarılmadığı belirlenmiştir. 31 Aralık 2024 itibarıyla, belediyeye iletilmesi gereken toplam Çevre Temizlik Vergisi payı 59.147.610,47 TL olarak tespit edilmiştir. Bu durum, mali tablolarda gelirlerin eksik görünmesine neden olmaktadır. Gecikmelerden kaynaklanan zararların tazmini, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 23. maddesi gereği ilçe belediye başkanları ve saymanları tarafından üstlenilmektedir. Bu nedenle, tahsilatların zamanında yapılması ve kayıt altına alınması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Su ve Kanalizasyon İdaresi ve İlçe Belediyelerince Aktarılması Gereken Çevre Temizlik Vergisi Paylarının Aktarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Büyükşehir Belediyesine ilçe belediyeleri tarafından aktarılması gereken Çevre Temizlik Vergisi paylarının aktarılmadığı tespit edilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesine göre; büyükşehir olan illerde konutlardan elde edilen Çevre Temizlik Vergisinin su kanalizasyon idareleri tarafından su faturalarına yansıtılmak suretiyle, işyeri ve diğer şekilde kullanılan binalara ait Çevre Temizlik Vergisi’nin ise ilgili belediyece tahsil edilmesi gerekmektedir. Bu şekilde hem su kanalizasyon idaresince konutlardan hem de ilgili belediyelerce işyerleri ve diğer şekilde kullanılan binalardan tahsil edilen çevre temizlik vergisi’nin %20’sinin münhasıran çöp imha tesislerinin kuruluş ve işletmelerinde kullanılmak üzere tahsilatı takip eden ayın 20’sine kadar büyükşehir belediyesine aktarılması gerekmektedir.
5216 Sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 23’üncü maddesi gereği gecikmelerden kaynaklı faiz ve benzeri her türlü zararın tazmininden, ilgili ilçe belediye başkanı ve sayman şahsen sorumludur.
Belediyenin 2024 yılı mali tablolarının incelenmesi neticesinde; Hatay ili sınırları içerisinde bulunan su ve kanalizasyon idaresince (HATSU) konutlar üzerinden hesaplanan Çevre Temizlik Vergisi ile beraber 7 ilçe belediyesinin işyerleri üzerinden tahsil ettikleri Çevre Temizlik Vergisi payını eksik aktardığı veya hiç aktarmadığı tespit edilmiştir.
HATSU ve İlçe belediyelerinden alınan verilerde, 31.12.2024 tarihi itibarıyla Belediyeye gönderilmesi gereken Çevre Temizlik Vergisi payının 59.147.610,47 TL olduğu görülmüştür.
Tablo 10: Çevre Temizlik Vergisi Payı Borcu Olan İdareler
| S.No | İlçeler | İlçelerin ÇTV %20 Borcu |
| HATSU | 58.406.547,31 | |
| Belen Belediyesi | 290,80 | |
| Erzin Belediyesi | 261,83 | |
| Hassa Belediyesi | 17.763,37 | |
| Kırıkhan Belediyesi | 2.101,58 | |
| Kumlu Belediyesi | 22,04 | |
| Payas Belediyesi | 718.938,73 | |
| Samandağ Belediyesi | 1.684,81 | |
| Toplam | Toplam | 59.147.610,47 |
Söz konusu durumun mevcudiyeti, gönderilmeyen ve takibi yapılmayan Çevre Temizlik Vergisi paylarından dolayı, mali tablolarda 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının, 600 Gelirler Hesabının ve 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabının 59.147.610,47 TL eksik yer almasına sebebiyet vermektedir. Tahsilatların zamanında yapılması ve kayıtlara alınması gerekmektedir.