|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Su ve Kanalizasyon İdaresi ile ilçe belediyeleri tarafından çevre temizlik vergisi paylarının zamanında aktarılmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi, büyükşehir sınırları içindeki belediyelerin tahsil ettikleri çevre temizlik vergisinin yüzde yirmisinin büyükşehir belediyelerine aktarılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nda belirtilen düzenlemelere göre, bu ödemelerin zamanında yapılmaması durumunda, ilgili belediyenin talebi üzerine İller Bankası aracılığıyla alacaklı belediyenin hesabına aktarım yapılması gerekmektedir.
Denetim sonuçlarına göre, ilçe belediyeleri ve Su ve Kanalizasyon İdaresi, 2024 yılı içerisinde tahsil ettikleri çevre temizlik vergisinin yüzde yirmisini ve gecikme zamlarını büyükşehir belediyesine göndermemiştir. Bu durum, büyükşehir idaresinin herhangi bir tahsilat gerçekleştirememesine yol açmıştır. Örneğin, Altıeylül, Ayvalık ve Edremit gibi ilçelerde önemli miktarda çevre temizlik vergisi tahsil edilmesine rağmen, bu tutarların büyükşehir belediyesine aktarılmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, ilçe belediyeleri ve Su ve Kanalizasyon İdaresi tarafından çevre temizlik vergisi paylarının tahsil edilmesi ve zamanında aktarılması için gerekli adımların atılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, hem mali düzenin sağlanması hem de çevre hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Su ve Kanalizasyon İdaresi ve İlçe Belediyelerince Aktarılması Gereken Çevre Temizlik Vergisi Paylarının Aktarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İlçe belediyeleri ile Su ve Kanalizasyon İdaresi tarafından gönderilmesi gereken çevre temizlik vergisi paylarının tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesinde, “Büyükşehir belediye sınırları içinde bulunan belediyelerin kendileri tarafından tahsil edilen çevre temizlik vergisinin yüzde yirmisi aynı esaslar çerçevesinde büyük şehir belediyelerine aktarılır.” denilmiş ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir belediyesinin gelirleri” başlıklı 23’üncü maddesinde de, “Büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşları ile ilçe belediyeleri; tahsil ettikleri vergiler ve benzeri malî yükümlülüklerden birbirlerine ödemeleri gereken paylar ile su, atık su ve doğalgaz bedellerini zamanında yatırmadıkları takdirde, ilgili belediye veya bağlı kuruluşun talebi üzerine söz konusu tutar, İller Bankası tarafından, yükümlü belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek alacaklı belediyenin hesabına aktarılır. Gecikmeden kaynaklanacak faiz ve benzeri her türlü zararın tazmininden, ilgili ilçe belediye başkanı ve sayman şahsen sorumludur.”
Hükmü yer almıştır.
İlçe belediyeleri tahsil ettikleri çevre temizlik vergisinin yüzde yirmisini (süresinde ödenmeyen çevre temizlik vergisinin gecikme zammıyla birlikte tutarının) takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar Büyükşehir Belediyelerine aktarmakla yükümlüdür.
Aşağıda yer alan tablodan da görüleceği üzere, 2024 yılı içerisinde ilçe belediyeleri ile su ve kanalizasyon idaresinin tahsil ettikleri çevre temizlik vergisinin yüzde yirmisi ilehesaplanan gecikme zamlarının Büyükşehir Belediyesine gönderilmediği, bu nedenle İdare tarafından herhangi bir tahsilatın gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
Tablo 11: Büyükşehir Belediyesine Gönderilmesi Gereken ÇTV Payları
| İlçe | Önceki Yıllardan Devir Olan Tahakkuk |
2024 Yılına Ait Tahakkuk |
Gecikme Zammı |
Tahsilat | Bakiye |
| Altıeylül | 211.259,43 | 0,00 | 60.208,94 | 0,00 | 271.468,37 |
| Ayvalık | 1.967.922,29 | 0,00 | 560.857,85 | 0,00 | 2.528.780,14 |
| Balya | 7.497,96 | 0,00 | 0,00 | 7.497,96 | 0,00 |
| Bandırma | 497.535,93 | 0,00 | 141.797,74 | 0,00 | 639.333,67 |
| Bigadiç | 11.057,50 | 45.214,52 | 0,00 | 56.272,02 | 0,00 |
| Burhaniye | 266.944,73 | 0,00 | 114.336,67 | 0,00 | 381.281,40 |
| Dursunbey | 2.130,52 | 28.712,62 | 0,00 | 30.843,14 | 0,00 |
| Edremit | 6.366.206,17 | 0,00 | 3.310.281,25 | 0,00 | 9.676.487,42 |
| Erdek | 58.674,78 | 228.280,56 | 0,00 | 286.955,34 | 0,00 |
| Gönen | 118.466,61 | 0,00 | 0,00 | 118.466,61 | 0,00 |
| Gömeç | 210.197,00 | 0,00 | 0,00 | 210.197,00 | 0,00 |
| Havran | 20.926,89 | 0,00 | 5.964,16 | 0,00 | 26.891,05 |
| İvrindi | 28.064,60 | 0,00 | 0,00 | 28.064,60 | 0,00 |
| Karesi | 1.065.752,47 | 0,00 | 279.253,32 | 85.916,26 | 1.259.089,53 |
| Kepsut | 27.743,14 | 0,00 | 2.730,88 | 22.892,56 | 7.581,46 |
| Manyas | 2.812,14 | 26.884,32 | 0,00 | 29.696,46 | 0,00 |
| Marmara | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 |
| Savaştepe | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 |
| Sındırgı | 33.820,74 | 0,00 | 0,00 | 33.820,74 | 0,00 |
| Susurluk | 204.872,18 | 0,00 | 0,00 | 204.872,18 | 0,00 |
| Toplam | 11.101.885,08 | 329.092,02 | 4.475.430,81 | 1.115.494,87 | 14.790.913,04 |
| Baski | 790.288,43 ₺ | 14.921.799,24 | 2.183.712,02 | 0,00 | 17.895.799,69 |
| Genel Toplam | 11.892.173,51 ₺ | 15.250.891,26 | 6.659.142,83 | 1.115.494,87 | 32.686.712,73 |
Sonuç olarak, İlçe Belediyeleri ile Su ve Kanalizasyon İdaresi tarafından gönderilmesi gereken çevre temizlik vergisi paylarının tahsil edilmesi için gerekli işlemlere başlanılması gerektiği değerlendirilmektedir.