|
ÖZET: Şüpheli ticari alacaklar için karşılık ayrılmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirlenen önemli bir bulgudur. İncelemeler sonucunda, şirketin tahsili şüpheli hale gelen bazı ticari alacaklar için gerekli karşılıkları ayırmadığı tespit edilmiştir. 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, şüpheli ticari alacaklar, ödeme süresi geçmiş ve icra takibine konu olan alacakları kapsamaktadır. Bu tür alacaklar için karşılık ayrılması, ihtiyatlılık ilkesi gereği zorunludur.
Yapılan denetimlerde, 356.721,29 TL tutarındaki şüpheli ticari alacak için karşılık ayrılmadığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, 2024 yılı bilançosunda 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı Hesabı ve 654 Karşılık Giderleri Hesabının eksik görünmesine yol açmıştır. Şirketin muhasebe uygulamalarının amacı, finansal tablo kullanıcılarına doğru ve güvenilir bilgiler sunmak olduğundan, şüpheli alacaklar için karşılık ayrılması gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, şüpheli ticari alacakların yönetimi, işletme faaliyetlerinde belirsizlik ve risklerin minimize edilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu nedenle, karşılık ayrılmaması, finansal tabloların güvenilirliğini olumsuz yönde etkilemektedir. |
BULGU: Şüpheli Hale Gelen Bazı Ticari Alacaklar İçin Karşılık Ayrılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından şüpheli hale gelen bazı ticari alacaklar için karşılık ayrılmadığı tespit edilmiştir.
1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin eki Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları’nda;
128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabının, ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış senetli ve senetsiz alacakları kapsadığı,
129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı Hesabının; şüpheli ticari alacaklar için ayrılan karşılıkları kapsadığı, hesaplanan karşılık tutarının 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı Hesabına alacak, 654 Karşılık Giderleri Hesabına borç olarak kaydedileceği; şüpheli alacağın tahsiline bağlı olarak, tahmin olunan zararın kısmen ya da tamamen gerçekleşmemesi halinde, gerçekleşmeyen kısmın 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabına alacak, 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı Hesabına da borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca şüpheli ticari alacaklar; dava ve icra safhasında bulunan alacaklar ile yapılan protestoya veya yazı ile bir defadan fazla istenmesine rağmen borçlu tarafından ödenmemiş bulunan ve dava veya icra takibine konu edilmeyecek kadar düşük meblağlı alacaklardan oluşmakta olup tahsili şüpheli hale gelmiş olan alacaklar için ihtiyatlılık ilkesi gereğince karşılık ayrılmalıdır. Alacağın tahsili veya tahsil edilemeyeceğinin kesinleşmesi durumunda ise 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabına alacak kaydedilmelidir. Şüpheli hale gelen alacakla ilgili olarak Vergi Usul Kanunu uyarınca karşılık ayrılması zorunlu olmayıp ihtiyaridir.
Yapılan incelemede, tahsili şüpheli hale gelmiş olan 356.721,29 TL’lik şüpheli ticari alacak için karşılık ayrılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum 2024 yılı bilançosunda 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı Hesabı ve 654 Karşılık Giderleri Hesabının 356.721,29 TL eksik görünmesine neden olmuştur.
Sonuç olarak, muhasebenin amacının, finansal tablo kullanıcılarına doğru ve güvenilir bilgi sunmak olduğu ve ihtiyatlılık ilkesinin amacının işletme faaliyetlerinde var olan belirsizlik ve riskler ile ilgili olarak gerekli önlemlerin alınması olduğu göz önünde bulundurulduğunda, şüpheli ticari alacaklar için karşılık ayrılması gerektiği değerlendirilmektedir.