|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, 2021 yılına ait Sayıştay raporlarında, şüpheli ticari alacaklar hesabının gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir. İncelemeler sonucunda, tahsilatı sağlanamayan alacakların tamamının 128 No.lu Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında kaydedilmediği ortaya çıkmıştır. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesabın, vadesi geçmiş ve hukuki süreçlere intikal eden alacakların izlenmesi için kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Ancak, işletmenin 2021 yılı bilançosunda bu hesabın bakiyesi 55.568,73 TL olarak görünürken, takipteki alacakların toplamı 78.150,00 TL olarak kaydedilmiştir.
Sonuç olarak, takipli alacakların tamamının 128 No.lu hesapta izlenmemesi, bilançoda 22.581,27 TL tutarında bir hata yaratmıştır. Kurum, 2022 yılında bu hatayı düzeltmeye yönelik işlemler yaptığını belirtse de, bu düzeltmelerin 2021 yılı mali tablolarındaki hatayı gidermediği anlaşılmaktadır. İşletmenin, takipteki alacaklarının muhasebe sisteminde doğru şekilde kaydedilmesi ve bu fark tutarına karşılık ayrılması, 128 No.lu hesabın etkin bir şekilde kullanılabilmesi açısından önem arz etmektedir. |
BULGU: Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Yapılan incelemede, tahsili sağlanamadığı için Hukuk Müşavirliğince takibi yapılan alacakların tamamının, 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında izlenmediği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabının niteliğinin açıklandığı 109’uncu maddesinde;
“Şüpheli ticari alacaklar hesabı, işletmelerin mal ve hizmet satış faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış alacakların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Aynı Yönetmeliğin söz konusu hesabın işleyişinin açıklandığı 110’uncu maddesinde ise;
“Şüpheli ticari alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Borç
1) Tahsili şüpheli hâle gelen alacaklar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.
b) Alacak
1) Şüpheli ticari alacaklardan nakden veya hesaben yapılan tahsilatlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir…” denilmektedir.
Bu hükümler doğrultusunda, şüpheli hale gelen alacaklar 128 No.lu hesaba aktarılmalı, daha sonrasında ise bu alacaklar için yürütülen yasal işlemler sürecinde alacakların güncel tutarına ilişkin bilgiler hukuk biriminden temin edilerek 128 No.lu hesabın en geç yıl sonu tutarına yansıması sağlanmalıdır.
Yukarıdaki hükümlere karşın, yapılan incelemede, İşletmenin 2021 yılı bilançosunda 128 No.lu hesabın bakiyesinin 55.568,73 TL olduğu, bu tutara karşılık ayrıldığı, Hukuk Müşavirliğince takibi yapılan şüpheli ticari alacakların toplamının ise 2021 yılı sonu itibariyle 78.150,00 TL olduğu görülmüştür.
Sonuç olarak, takipli alacakların tamamının 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında izlenmemesi bilançoda 22.581,27 TL tutarında hataya sebebiyet vermiştir.
Kurum tarafından, 2022 yılında söz konusu hataya ilişkin düzeltme işleminin yapıldığı belirtilmekte ise de 2022 yılında yapılan bu düzeltme işlemi 2021 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici mahiyette olmadığı görülmektedir.
İşletmenin takipli alacaklarının muhasebe sisteminde doğru tutarlar üzerinden kaydının sağlanması ve söz konusu fark tutara da karşılık ayrılması ile bu hesabın doğru bir şekilde kullanılmaya başlanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.