|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, bir belediye şirketinin gıda, içecek ve benzeri mal alımlarını doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu’nun 4734 sayılı yasasının “İstisnalar” başlıklı 3. maddesi (g) bendi uyarınca, belirli kuruluşların doğrudan mal ve hizmet alımları için belirli limitler dahilinde bu yöntemi kullanabileceği belirtilmektedir. 2024 yılı için bu limit, yaklaşık 95.508.971,00 TL olarak belirlenmiştir. Şirketin, bu kapsamda 30.000.000,00 TL değerinde gıda ve içecek, ayrıca 18.000.000,00 TL üzerinde alkollü içecek alımları yaptığı gözlemlenmiştir.
Ancak, bu alımların doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilmesi, piyasa araştırmalarında eksikliklere ve sözleşmelerde belirsizliklere yol açmaktadır. Özellikle, miktarların 1 (bir) olarak yazılması ve sözleşme bedellerinin belirtilmemesi gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır. Şirketin, 4734 sayılı Kanun’un 3(g) istisna maddesi çerçevesinde alımlarını iyi hazırlanmış teknik şartnamelerle gerçekleştirmesi, yönetim ve tedarik süreçlerini daha etkin hale getirecek, piyasa araştırmalarındaki eksiklikleri giderecek ve yasal sorumluluk risklerini azaltacaktır. Şirket, denetim bulgularına ilişkin gerekli adımları atmaya başlayacağını belirtmiş ve bu tespitlere katıldığını ifade etmiştir. Mevcut mevzuat çerçevesinde, şirketin belirtilen limitler dahilinde ve uygun şartnamelerle alım yapması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Süreklilik Arzeden, İstisna Kapsamında Olan Mal Alımlarının Doğrudan Temin Yöntemiyle Alınması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin, Kamu İhale Kurulu karaları ile 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İstisnalar” başlıklı 3’üncü maddesi (g) bendi kapsamına alınan gıda, içecek ve benzeri mal alımlarını doğrudan temin yöntemiyle aldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un “İstisnalar” başlıklı 3’üncü maddesi (g) bendinde; Kanun’un 2’nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (d) bentlerinde sayılan kuruluşların, ticarî ve sınaî faaliyetleri çerçevesinde; doğrudan mal ve hizmet üretimine veya ana faaliyetlerine yönelik ihtiyaçlarının temini için yapacakları, Hazine garantisi veya doğrudan bütçenin transfer tertibinden aktarma yapmak suretiyle finanse edilenler dışındaki yaklaşık maliyeti ve sözleşme bedeli 2024 yılı için 95.508.971,00 TL’yi aşmayan mal veya hizmet alımlarının, ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri hariç bu Kanuna tâbi olmadığı belirtilmiştir.
Şirket ticarî ve sınaî faaliyetleri çerçevesinde; doğrudan mal ve hizmet üretimine veya ana faaliyetlerine yönelik ihtiyaçları için çeşitli tarihlerde gıda ve içecek alımları için Kamu İhale Kurulu Kararları ile istisna kapsamına alındığı görülmüştür.
Şirket hesap ve işlemleri üzerinde yapılan incelemelerde; yaklaşık 30.000.000,00 TL gıda ve içecek alımı ile 18.000.000,00 TL üzerinde alkollü içecek alımları, Kamu İhale Kurulu Kararları ile 4734 Sayılı Kanun’un “İstisnalar” başlıklı 3’üncü maddesi (g) bendi kapsamına alınmasına rağmen doğrudan temin yöntemiyle alındığı tespit edilmiştir.
Söz konusu alımların istisna kapsamı yerine doğrudan temin yöntemiyle alınması; diğer bulgularda da yer alan piyasa araştırmasında miktarların 1(bir) yazılarak bedelin belirlenmemesi, sözleşmelerde miktar ve sözleşme bedeli yazılmaması, doğrudan temin limitlerinin aşılması ve sözleşmelerin belirsizlik içermesi gibi sorunlara yol açmaktadır.
Şirketin 4734 sayılı Kanun’un 3(g) istisna maddesi kapsamına alınan mal ve hizmet alımlarının limitler dahilinde istisna kapsamında iyi hazırlanan bir teknik şartname ve sözleşme ile alınmasının;
-Şirketin yönetim ve tedarik süreçlerini daha etkin kılacağı,
-Diğer bulgularda konu edilen miktarın 1(bir) yazılarak piyasa araştırmasının eksik yapılması sorunu ortadan kaldıracağı,
-Doğrudan teminle yapılan alımlarda miktar ve sözleşme bedeli yazılmadan sözleşme yapılması uygulamasına ihtiyaç duyulmayacağı,
-İstisna limiti yüksek olduğu için doğrudan temin limitini aşan alımlar nedeni ile Kanun hükümlerinin uygulanmaması suretiyle sorumlulukla karşılaşma gibi bir durumun oluşmasına engel olacağı,
değerlendirilmektedir.
Şirket cevabında gerekli işlemlerin yapılmasına başlanacağı belirtilerek bulgudaki tespite iştirak edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; Şirketin, 4734 sayılı Kanun’un 3(g) istisna maddesi kapsamına alınan mal ve hizmet alımlarını, limitler dahilinde iyi hazırlanan bir teknik şartname ve sözleşme ile istisna kapsamında alması gerekmektedir.