|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, bir üniversitenin kuru gıda, süt ürünleri, hazır yemek ve kırmızı et alımlarının ihale yapılmaksızın kısımlara bölünerek doğrudan temin yoluyla gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen düzenlemelere göre, kamu kaynaklarının ekonomik ve hukuka uygun bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Ayrıca, harcama yetkilileri, harcama talimatlarının mevzuata uygunluğundan sorumludur.
Denetimlerde, Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından doğrudan temin yöntemiyle yapılan mal alımlarının toplam tutarı 20.538.580,75 TL olarak belirlenmiştir. Bu alımlar, belirli parasal limitlerin altında kalacak şekilde kısımlara bölünerek gerçekleştirilmiştir. Ancak, 4734 sayılı Kanun’un 18’inci maddesi gereğince, bu tür ihtiyaçların ihale usulleriyle temin edilmesi gerektiği belirtilmektedir. Sonuç olarak, süreklilik gösteren ihtiyaçların doğrudan teminle kısımlara bölünerek temin edilmesi, ilgili mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Kamu İdaresi, tespit edilen bulguların mevzuata uygun olarak düzeltileceğini ifade etmiştir. |
BULGU: Süreklilik Gösteren İhtiyaçların Kısımlara Bölünmek Suretiyle Temin Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversite tarafından 2024 yılı içerisinde satın alma işlemleri gerçekleştirilen kuru gıda, süt ürünleri, hazır yemek ve kırmızı et alımlarının ihale yapılmaksızın, kısımlarına bölünerek doğrudan temin yoluyla edinildiği tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesi gereğince her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar; kaynakların ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlamasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludurlar.
Anılan Kanun’un “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında ise harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından sorumlu oldukları ifade edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun,
-“Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; idarelerin bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları, üçüncü fıkrasında; eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği,
-“Uygulanacak ihale usulleri” başlıklı 18’inci maddesinde; idarelerce mal, hizmet ve yapım işlerinin ihalelerinde açık ihale usulü, belli istekliler arasında ihale usulü ve pazarlık usulünden birinin uygulanacağı,
-“Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde; büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerde 622.756,00 TL’yi, diğer idarelerde 207.453,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçların ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulüyle karşılanabileceği,
hükümleri bulunmaktadır.
11.07.2023 tarih ve 32245 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Parasal limitler kapsamında yapılacak alımlar ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak alımlar” başlıklı 14’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; 4734 sayılı Kanun’un 18’inci maddesinde öngörülen ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçların, parasal limitlerin altında kalacak şekilde adet, kısım veya gruplara bölünmek suretiyle temin edilemeyeceği düzenlemesi bulunmaktadır.
Üniversite yürütülen denetimlerde Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen;
-Süt ürünleri alımı için 12 adet ödeme belgesiyle 984.455,06 TL,
– Kırmızı et ve tavuk alımı için 62 adet ödeme belgesiyle 11.362.609,86 TL,
– Sebze ve meyve alımı için 17 adet ödeme belgesiyle 2.553.450,83 TL,
-Kampüs dışındaki fakülte ve yüksek okullara hazır yemek alımı için 30 adet ödeme belgesiyle 5.638.065,00 TL,
olmak üzere toplamda 20.538.580,75 TL’lik mal alımının, aynı yüklenicilerden kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle sağlandığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer verilen tespitlerin mevzuata uygun yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; süreklilik gösteren ihtiyaçlarda 4734 sayılı Kanun’un 18’inci maddesinde sayılan ihale usullerinin uygulanmayarak doğrudan teminle kısımlara bölmek suretiyle mal temini, mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.