|
ÖZET: Süresinde kapatılmayan maaş avansları için gerekli hukuki yaptırımların uygulanmadığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde, personele verilen maaş avanslarının zamanında kapatılmadığı ve bu durumla ilgili hukuki süreçlerin başlatılmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 35’inci maddesi, avansların verilmesi ve kapatılması ile ilgili düzenlemeleri içermekte, süresi içinde mahsup edilmeyen avanslar için 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağını belirtmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, personel avanslarının nasıl izleneceğini ve ödeme günü geldiğinde nasıl muhasebeleştirileceğini açıklamaktadır. Yapılan incelemelerde, 2024 yılı içerisinde bazı personellere toplam 588.000,00 TL tutarında avans verildiği, ancak bu avansların süresi içinde mahsup edilmediği ve gerekli hukuki takibatın başlatılmadığı gözlemlenmiştir. Bu durum, hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Süresinde Kapatılmayan Avanslar İçin Gerekli Hukuki Yaptırımların Uygulanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Çeşitli sebeplerle personele verilen maaş avanslarının süresi içinde kapatılmadığı, bu avansların kapatılması için gerekli hukuki yaptırımların uygulanmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ön ödeme” başlıklı 35’inci maddesinde, harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla, ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabileceği, verilecek avansın üst sınırlarının merkezî yönetim bütçe kanununda gösterileceği,
Maddenin devamında her mutemedin ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlü olduğu, süresi içerisinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında 21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı,
hükme bağlanmıştır.
Öte yandan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 161-Personel Avansları Hesabının niteliğini düzenleyen 127’nci maddesinde, bu hesabın mevzuatı uyarınca verilen sürekli ve geçici görev yolluğu avansları ile ödeme gününden önce ödenmesine karar verilen maaş ve ücret ödemeleri karşılığı verilen avansların izlemesi için kullanılacağı,
Hesaba ilişkin işlemler başlıklı 128’inci maddesinin maaş ve ücret avanslarının düzenlendiği alt başlığında çeşitli nedenlerle ödeme gününden önce ödenmesi kararlaştırılan maaş ve ücret ödemelerinin personel avansları hesabına borç kaydedilerek izleneceği, ödeme günü geldiğinde ise bu hesaptan çıkarılarak bütçe giderleri hesabına aktarılacağı,
hususları düzenlenmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle personel avansı verilebileceği, bu avansın ise maaşın ödeme günü geldiğinde mahsup edileceği, aksi durumda 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takibatının yapılacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, 2024 yılı içerisinde çeşitli tarihlerde bazı personellere maaşlarından mahsup edilmek üzere toplam 588.000,00 TL tutarında personel avansı verildiği, bu avansların süresi içinde ilgililerinin ödenen maaşlarından mahsubunun yapılmadığı, gerekli hukuki takibatın başlatılmadığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, verilen avansların mahsubu ile ilgili olarak yerine getirilmesi gereken hukuki yükümlülüklerin tamamlanması gerekmektedir.