|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitelerin avans ve kredi işlemlerinde mahsup sürelerine uyulmadığını ve bu süreler içinde kapatılmayan işlemler için faiz hesaplanmadığını ortaya koymuştur. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre, avans ve kredilerin belirlenen sürelerde kapatılması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, 44 avanstan 5’i ve 27 krediden 5’i süresinde kapatılmamıştır. Süresinde kapatılmayan avanslar için faiz hesaplandığı, ancak kredilerde bu işlemin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi, süresinde kapatılmayan kredilerin gecikmesinin diğer kurumların fatura ve yazı gönderimindeki aksaklıklardan kaynaklandığını belirtmiştir. Ancak, bu durumun yasal gereklilikleri yerine getirmediği ve gecikmeler için faiz hesaplanması gerektiği açıktır. 6183 sayılı Kanun hükümleri gereği, süresinde kapatılmayan avanslar için gerekli işlemler yapılırken, krediler için aynı titizlik gösterilmemiştir. Sonuç olarak, avans ve kredilerin zamanında kapatılması ve bu süreçlerde yasal faiz hesaplanması, kamu mali yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu durum, mali disiplinin sağlanması ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Süresinde Mahsup Edilmeyen Avans ve Krediler İçin Faiz Hesaplanmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversitenin mal, hizmet ve yapım işleri için verilen avans ve kredi evraklarının incelenmesinde avans ve kredi işleminde mahsup sürelerine uyulmadığı ve mahsubu geciken avans ve krediler için faiz hesaplanmadığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ön ödeme” başlıklı 35 inci maddesinde;
“Harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla, ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabilir. Verilecek avansın üst sınırları merkezî yönetim bütçe kanununda gösterilir.
Sözleşmesinde belirtilmek ve yüklenme tutarının yüzde otuzunu geçmemek üzere, yüklenicilere, teminat karşılığında bütçe dışı avans ödenebilir. …
Her mutemet ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlüdür. Süresi içerisinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında 21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. .” denilmektedir.
Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Ön Ödemelerde Mahsup Süresi ve Sorumluluk” başlıklı 11 inci maddesinde;
“Her mutemet ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında ayrıca belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde ise üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade ederek hesabını kapatmakla yükümlüdür. Bakanlık, zorunlu hallerde mahsup süresini ayrıca belirlemeye yetkilidir. Mahsup süresi, avansın verildiği veya kredinin açıldığı güne, son ayda tekabül eden günün mesai saati bitiminde; sürenin bittiği ayda avansın verildiği veya kredinin açıldığı güne tekabül eden bir gün yok ise, süre o ayın son gününün mesai saati bitiminde sona erer.
Mutemetlerce süresi içinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Kanunen geçerli bir mazereti olmaksızın avanslarını süresinde mahsup etmeyen mutemetler hakkında, ayrıca tabi oldukları personel mevzuatının disiplin hükümlerine göre de işlem yapılır. Kurum içi veya kurum dışından görevlendirilenlere yolluk ve diğer giderleri karşılığı verilen avanslardan süresinde mahsup edilmeyenler hakkında özel kanunlarındaki hükümler uygulanır.” denilmektedir.
Yukarıda belirtilen hükümlere göre verilen avans ve açılan kredilerin süresi içinde kapatılması ve süresinde kapatılmayan avans ve krediler için faiz hesaplanması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 2021 yılında verilen 44 avanstan 5, açılan 27 krediden 5’inin süresinde kapatılmadığı, süresinde kapatılmayan avans ve krediler için ilgili hüküm doğrultusunda faiz hesaplanmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, 2021 yılında süresinde kapatılmayan 5 avans için faiz hesaplanıp tahsilat yapıldığını, süresinde kapatılmayan kredilerin ise diğer kurumların faturaları ve ilgili yazıları zamanında göndermemesinden kaynaklandığını bildirmiştir. Ancak süresinde kapatılmayan krediler için faiz hesaplaması ve tahsilatı yapılmamıştır.
Buna göre süresinde kapatılmayan avanslar için gerekli işlemin yapıldığı, süresinde kapatılmayan krediler için ise gerekli işlemin yapılmadığı anlaşılmıştır. Kredi mahsup sürelerine uyulmadığı takdirde gecikilen süre için yasal faiz hesaplanarak tahsil edilmesi gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
YALOVA ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETMESİ
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 19
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 21
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 22
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 22
DENETİM GÖRÜŞÜ 22
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
Yalova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (a) bendi uyarınca 14.06.2021 tarih ve 3511 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik ile faaliyetlerine devam etmektedir. Söz konusu Yönetmelik’in “Faaliyet alanları” başlıklı 4’üncü maddesiyle, İşletme faaliyet alanına giren iş ve hizmetler;
“a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından talep edilecek konularda bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetleri yapmak, seminer, konferans, panel ve sempozyumlar düzenlemek, kurslar açmak.
Laboratuvar ve atölyelerde her çeşit cihaz, makine, alet-edevat, tesisat ve benzerlerinin üretim, bakım ve onarımını yapmak.
Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek birimlerin faaliyet alanları ile sınırlı olmak üzere mal ve hizmet üretmek, önceden Rektörün izni alınmak şartıyla üretilen mal ve hizmetleri pazarlamak ve satılması için satış ve teşhir yerleri açmak.
ç) Sanayi kuruluşlarınca üretilen çeşitli malların standartlara uygunluğu konusunda raporlar düzenlemek, analiz ve ölçümler yapmak, projeler hazırlamak veya uygulamak.
Bilimsel sonuçların uygulanmasını ve teknolojiye dönüşümünü sağlamak.
Danışmanlık, kontrol, muayene ve benzeri hizmetler vermek, analiz ve ölçümler yapmak.
Faaliyet alanı ile ilgili her türlü yayım ve basım işlerini yapmak.
Eğitim-öğretime yönelik uygulamalarla sınırlı kalmak üzere grafik tasarımı, afiş, broşür, sergi ve fuar düzenlenmesi, iç ve dış mekân düzenlemeleri ve benzeri hizmetleri yapmak.
ğ) Yabancı dil, yabancılara Türkçe öğretimi, bilgi işlem, yazılım ve donanım, bilirkişilik, pedagojik formasyon, arabuluculuk ve benzeri konularda eğitim faaliyetlerinde bulunmak.
Üniversite ve ona bağlı kurumlarda hasta muayene ve tedavisi yapmak, bunlarla ilgili tahlil, araştırmalar ve benzeri hizmetleri yapmak.”
olarak belirlenmiştir.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde 1 işletme müdürü, 1 bilgisayar işletmeni ve 1 yardımcı hizmetli kadrosu hizmet vermekte olup; 3 idari memurun kadrosu özel bütçededir. İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 saymanlık müdür vekili ve 1 memur bulunmaktadır.
Mali Yapı
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan İşletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak Üniversite Yönetim Kurulu kararı ile yürürlüğe girmektedir.
Başlangıç bütçesi 3.861.000,00 TL olarak tahmin edilen İşletmenin bütçesi 2.000.000,00 TL ek bütçe eklenerek 5.861.000,00 TL, 2021 bütçe gideri 2.066.976,42 TL, bütçe geliri ise 1.720.819,71 TL olarak gerçekleşmiştir.
2021 yılı bilançosuna göre İşletmenin ödenmiş sermayesi 10.000,00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü ise 1.707.337,61 TL’dir.
2021 yılı gelir tablosuna göre gelir toplamı 1.720.819,71 TL, gider toplamı 2.066.976,42 TL olan Döner Sermaye İşletmesi, yıl sonu itibarıyla dönemi 149.210 TL dönem zararı ile tamamlamıştır.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Yalova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:
• Birleştirilmiş veriler defteri,
• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Gelir tablosu.
• Envanter defteri
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Yalova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr