ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporlarında, üniversite ve döner sermaye işletmesi tarafından verilen avans ve kredilerin mahsup sürelerine uyulmadığı ve bu nedenle faiz hesaplanmadığı belirlenmiştir. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 35. maddesi, avans ve kredilerin zamanında kapatılmasını zorunlu kılmakta ve süresi içinde kapatılmayanlar için yasal faiz uygulanacağını belirtmektedir. İncelemeler sonucunda, 2021 yılında verilen 23 avansın 8’i ve açılan 18 kredinin 2’sinin süresinde kapatılmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca, Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, mutemetlerin harcadıkları tutarları belirli süreler içinde muhasebe yetkilisine bildirmelerini ve artan tutarları iade etmelerini zorunlu kılmaktadır. Süresi içinde mahsup edilmeyen avanslar için 6183 sayılı Kanun hükümleri geçerlidir. Kamu İdaresi, tespit edilen duruma katıldıklarını ve gelecekte avans ve kredilerin zamanında kapatılması için gerekli önlemleri alacaklarını ifade etmiştir.

Sonuç olarak, avans ve kredi işlemlerinin zamanında kapatılmaması durumunda yasal faiz uygulanması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, kamu idaresinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin etkinliğini artırmak adına önem taşımaktadır.

BULGU: Süresinde Mahsup Edilmeyen Avans ve Krediler İçin Faiz Hesaplanmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitenin mal, hizmet ve yapım işleri için verilen avans ve kredi evraklarının incelenmesinde avans ve kredi işleminde mahsup sürelerine uyulmadığı ve mahsubu geciken avans ve krediler için faiz hesaplanmadığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ön ödeme” başlıklı 35 inci maddesinde;
“Harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla, ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabilir. Verilecek avansın üst sınırları merkezî yönetim bütçe kanununda gösterilir.
Sözleşmesinde belirtilmek ve yüklenme tutarının yüzde otuzunu geçmemek üzere, yüklenicilere, teminat karşılığında bütçe dışı avans ödenebilir. …
Her mutemet ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlüdür. Süresi içerisinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında 21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. …” denilmektedir.
Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Ön Ödemelerde Mahsup Süresi ve Sorumluluk” başlıklı 11 inci maddesinde;
“Her mutemet ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında ayrıca belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde ise üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade ederek hesabını kapatmakla yükümlüdür. Bakanlık, zorunlu hallerde mahsup süresini ayrıca belirlemeye yetkilidir. Mahsup süresi, avansın verildiği veya kredinin açıldığı güne, son ayda tekabül eden günün mesai saati bitiminde; sürenin bittiği ayda avansın verildiği veya kredinin açıldığı güne tekabül eden bir gün yok ise, süre o ayın son gününün mesai saati bitiminde sona erer.
Mutemetlerce süresi içinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Kanunen geçerli bir mazereti olmaksızın avanslarını süresinde mahsup etmeyen mutemetler hakkında, ayrıca tabi oldukları personel mevzuatının disiplin hükümlerine göre de işlem yapılır. Kurum içi veya kurum dışından görevlendirilenlere yolluk ve diğer giderleri karşılığı verilen avanslardan süresinde mahsup edilmeyenler hakkında özel kanunlarındaki hükümler uygulanır.” denilmektedir.
Yukarıda belirtilen hükümlere göre verilen avans ve açılan kredilerin süresi içinde kapatılması ve süresinde kapatılmayan avans ve krediler için faiz hesaplanması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 2021 yılında verilen 23 avanstan 8, açılan 18 krediden 2’sinin süresinde kapatılmadığı, süresinde kapatılmayan avans ve krediler için ilgili hüküm doğrultusunda faiz hesaplanmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında; tespit edilen bulguya katıldıklarını, bundan sonraki süreçlerde verilen avans ve kredilerin süresi içinde kapatılması hususunda gerekli hassasiyetin gösterileceğini bildirmişlerdir.
Avans ve kredi mahsup sürelerine uyulmadığı takdirde gecikilen süre için yasal faiz hesaplanarak tahsil edilmesi gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr

IĞDIR ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETMESİ
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 16
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 20
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 20
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 20
DENETİM GÖRÜŞÜ 21
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
Iğdır Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (a) bendi uyarınca 28 Mayıs 2021 tarih ve 31494 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik ile faaliyetlerine devam etmektedir. Söz konusu Yönetmelik’in “Faaliyet alanları” başlıklı 4’üncü maddesiyle, İşletme faaliyet alanına giren iş ve hizmetler;
Yükseköğretim kurumları dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce istenilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetlerde bulunmak; kurslar, hizmet içi eğitim programları ve sınavlar hazırlamak ve uygulamak, seminer, konferans, sempozyum düzenlemek.
Üniversitenin faaliyet alanları ile ilgili her türlü analiz, anket, bakım, danışmanlık, değerleme, deney, ekspertiz, fizibilite, fotoğraflama, harita, kalibrasyon, kontrol, modelleme, muayene, onarım, ölçüm, planlama, programlama, projelendirme, prototip geliştirme, sentez, tahlil, tasarım, test, tetkik, uygulama, üretim ve yazılım işlerini ve hizmetlerini yapmak ve bunlara ilişkin raporlar düzenlemek.
Bireylerin bilgi toplumuna uyum sağlamaları ve bu toplumda yaşamlarını daha iyi kontrol edebilmeleri için ekonomik ve sosyal hayatın tüm evrelerine aktif bir şekilde katılımlarına imkân vermek amacıyla ihtiyaç duyulacak alanlarda kurslar düzenlemek, bu amaçla gerekirse ulusal ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği içinde projeler hazırlamak ve uygulamak.
ç) Güzel sanatlarla ilgili senaryo, prodüksiyon, tiyatro, film, video, slayt, fotoğraf, reklam, ilan, yayın röleve, sergi, fuar, restorasyon, peyzaj, deney, analiz-tetkik faaliyetlerinde bulunmak, eğitim ve benzeri programları yapmak ve bunlarla ilgili rapor düzenlemek.
Bilgisayar destekli tasarım üretim ve eğitim etkileşimli programlar hazırlamak, yazılım desteği sağlamak, bilgisayar montajı mikro işlemcili kontrol sistemleri ve ölçü aletleri üretimleri yapmak, Üniversite bünyesinde kurulmuş bulunan televizyon ve radyo yayın sistemini işletmek, televizyon ve radyo programları hazırlamak, yerel ve ulusal medya için eğitim amaçlı programları pazarlamak.
Diğer yükseköğretim kurumları, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilere yönelik veya işbirliği halinde, teknik bilimlerle ilgili olarak tasarım, modelleme, denetim, basım, tekstil, mekanik deneyler, kalite kontrol hizmetleri ve her türlü mekanik, elektrik ve elektronik makine ve cihazlarla ilgili bakım-onarım, proje ve üretim işlerini ifa etmek, bunlarla ilgili raporlar hazırlamak ve gerekli faaliyetlerde bulunmak.
Beden eğitimi, spor ve antrenörlük alanlarında; seminerler, eğitim programları, yarışmalar düzenlemek, organizasyon yapmak ve sportif alanda bireysel ve takım olarak performans değerlendirmesi, psikolojik danışmanlık, diyet analiz ve kontrolü, antrenman planlaması, sporcu sağlığını koruma ve geliştirme, alana ilişkin yetenek belirleme, bu kapsamda yapılacak değerlendirme çalışmaları ile özel yetenek sınavlarını organize etmek, yürütmek ve benzeri hizmetlerde bulunmak.
Faaliyet alanına giren işlere ait oluşan patent, faydalı model, marka veya fikri ve sınai haklar konusuna giren eserler tescil ettirmek, bunları tamamen ya da kısmen kiralamak, satmak ya da kullandırmak.
ğ) Yetiştirilecek veya üretilecek her türlü bitkisel, hayvansal ve mineral nitelikte ürünlerle ilgili mal ve hizmet üretimi, etolonaj, tarla ve bahçe bitkilerinin muayenesi ve gerektiğinde bunların tedavisi, plan proje, tarımsal sorunlara çözüm getirecek uygulamaya yönelik araştırmalar, elde edilen sonuçların yaygın ve etkin kullanımının sağlanması yönündeki faaliyetler ve bu yolla elde edilecek ürünleri pazarlamak.
Üniversite-sanayi işbirliği kapsamında çalışmalar yapmak, sanayi kuruluşlarınca üretilen çeşitli malların standartlara uygunluğu konusunda raporlar düzenlemek, analiz ve ölçümler yapmak, projeler hazırlamak veya uygulamak.
ı) Klinik, poliklinik, ameliyathane, laboratuvar ve atölyelerde, insan, hayvan, bitki ve her türlü madde, malzeme üzerinde yapılacak her çeşit muayene, analiz, deney, tahlil, ameliyat, ölçme, tetkik, tedavi, hemşirelik, hastabakıcılık, bakım, üretim ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yapmak ve bu amaçla yataklı, yataksız, sabit, geçici, gezici sağlık tesisleri, uygulama eczanesi, balneolojik (doğal iyileştirici) sağlık hizmetlerini yapmak ile ilaç üreticilerinin çeşitli nedenlerle imha etmek istedikleri ilaçları, kimyasalları ilgili mevzuat hükümlerine göre imha etmek, gerektiğinde bu ve benzeri konularda kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerle işbirliği yapmak.
Eğitim, öğretim ve uygulama ile sınırlı olmak üzere, akaryakıt, ısıtma ve aydınlatma sistemlerinin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulmuş bulunan tesisleri işletmek.
j) Turizm işletmeciliği ve otelcilik eğitiminin uygulama alanlarında; yiyecek, içecek, konaklama hizmetleri vermek ve bu amaç doğrultusunda ilgili tesisleri işletmek.
k) Pedagojik formasyon, yabancı dil, yabancılara Türkçe öğretimi, bilgi işlem, yazılım, donanım ve yetkili makamlar tarafından verilen izin çerçevesinde bilirkişilik ile arabuluculuk gibi konularda elektronik ortamda veya yüzyüze sertifikalı eğitim hizmetleri faaliyetlerinde bulunmak.
Her türlü ağaç, metal, çini, seramik, model, tasarım, denetim, mekanik deneyler, tekstil, dericilik ve halı atölyeleri hizmetleri, kalite kontrolü, her çeşit cihaz, makine, alet- edevat, tesisat ve benzerlerinin üretim, bakım ve onarımlarını yapmak, her türlü gıda, kozmetik temizlik, dezenfektan ve hijyen ürünlerini üretmek, bu konularda raporlar düzenlemek.
m) Mevcut fiziksel kapasiteyi değerlendirerek, hizmet birimlerinin faaliyet alanı ile sınırlı olmak üzere, yukarıda sayılanlar dışında her türlü mal ve hizmet üretiminde bulunmak ve yönetim kurulunun izni alınmak koşuluyla üretilen mal ve hizmetleri pazarlamak, satmak, satış yerleri açmak ve işletmek.
olarak belirlenmiştir.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde 1 işletme müdür vekili ve 2 idari memur kadrosu özel bütçede bulunmaktadır.
Mali Yapı
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan İşletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir.
Başlangıç bütçesi 1.307.750,20 TL olarak tahmin edilen İşletmenin 2021 bütçe gideri 1.385.832,35 TL, bütçe geliri ise 898.763,29 TL olarak gerçekleşmiştir.
2021 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 250,00 TL olup, toplam aktif büyüklüğü ise 789.253,18 TL’dir.
2021 yılı gelir tablosuna göre gelir toplamı 1.500.785,97 TL, gider toplamı 1.372.193,57 TL olan Döner Sermaye İşletmesi, yıl sonu itibarıyla dönemi 142.309,44 TL net kârla tamamlamıştır.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Iğdır Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:
• Birleştirilmiş veriler defteri,
• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Gelir tablosu.
• Envanter defteri
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Iğdır Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr