|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kira ödeme yükümlülüklerini yerine getirmeyen kiracılarla ilgili önemli bulgular sunmaktadır. Rapor, kiracıların kesin teminatlarının gelir kaydedilmediğini, sözleşmelerinin feshedilmediğini ve ihale yasaklaması için gerekli bildirimlerin yapılmadığını ortaya koymaktadır. 2886 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri, kiracıların taahhütlerini yerine getirmemeleri durumunda idarenin kesin teminatı gelir kaydetmesi ve sözleşmeyi feshetme yetkisini tanımaktadır. Ayrıca, taahhüdünü yerine getirmeyen kiracılar için ihale yasaklama sürecinin başlatılması gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan incelemelerde, kamu idaresine ait 44 taşınmazın kira ödemelerinin 2 ila 34 ay arasında yapılmadığı tespit edilmiştir. Ancak, bu durumla ilgili olarak teminatların gelir kaydedilmediği ve sözleşmelerin feshedilmediği görülmüştür. Kamu idaresi, COVID-19 salgını nedeniyle kiracılara yönelik bir yapılandırma süreci başlattığını belirtmiş olsa da, bu süreçle ilgili somut belgelerin sunulmaması ve ihale yasaklama kararının alınmaması, durumun ciddiyetini artırmaktadır. Sonuç olarak, taahhütlerini yerine getirmeyen kiracılar için kesin teminatların gelir kaydedilmesi, sözleşmelerin feshedilmesi ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na gerekli bildirimlerin yapılması gerekmektedir. Bu adımlar, kamu kaynaklarının korunması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taahhüdünü Yerine Getirmeyen Kiracılar İçin İşlem Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kira ödeme yükümlülüklerini yerine getirmeyen kiracıların kesin teminatlarının gelir kaydedilmediği, sözleşmelerinin feshedilmediği ve ihaleden yasaklanmaları için bildirimde bulunulmadığı görülmüştür.
2886 sayılı Kanun’un “Müteahhit veya Müşterinin Sözleşmenin Bozulmasına Neden Olması” başlıklı 62’nci maddesinde; sözleşme yapıldıktan sonra 63’üncü maddede yazılı hükümler dışında müteahhit veya müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatın gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği, gelir kaydedilen kesin teminatın, müteahhit veya müşterinin borcuna mahsup edilmeyeceği belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “İdarelerce İhalelere Katılmaktan Geçici Yasaklama” başlıklı 84’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; üzerine ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler ile sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen müteahhit veya müşteriler hakkında da, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından, bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verileceği ve bu kararların Resmi Gazete’de ilan ettirileceği gibi ilgililerin müteahhitlik sicillerine işleneceği; beşinci fıkrasında ise, ihaleyi yapan idarelerin, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili bakanlığa bildirmekle yükümlü olduğu hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; kira sözleşmesinde belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmeyen kiracının Kanun’un 62’nci maddesine göre kesin teminatının gelir kaydedilerek sözleşmesinin genel hükümlere göre tasfiye edileceği, diğer yandan taahhüdün yerine getirilmemesi nedeniyle 2886 sayılı Kanun’un 84’üncü maddesinin üçüncü fıkrasına göre ihale yasaklısı yapılması için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bildirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; Kamu idaresine ait kiraya verilen 44 adet büfe, dükkan, kafeterya, kahvehane, hobi bahçesi, spor tesisi ve benzeri nitelikte taşınmazın 2 ila 34 aya varan kira ödemelerinin yapılmadığı, buna karşın teminatlarının gelir kaydedilmediği, kira sözleşmelerinin feshedilmediği ve ihale yasaklısı yapılmaları için bildirimde bulunulmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında: COVİD 19 salgını nedeniyle iş yerlerinin kapalı olduğu dönemde çıkarılan genelgelere istinaden kira alınmamış olsa da kiracıların büyük gelir kaybına uğraması nedeniyle borçlarının yapılandırılması yoluna gidilerek halihazırda 7440 sayılı yasa kapsamında yapılandırma işlemlerine devam edildiği, borçlu kiracıların tümüne öncelikle mesaj gönderildiği ardından ödeme yapmayanların Hukuk Müdürlüğüne bildirimlerinin yapıldığı ve Müdürlükçe 269 Sayılı İcra İflas Kunununa istinaden yasal süreçlerin başlatıldığı ifade edilmiştir. Her ne kadar tüm borçlulara ilişkin ilgili mevzuat uyarınca yasal süreçlerin başlatıldığı ifade edilmişse de tüm kiracılar için hukuki sürecin başladığına ilişkin tarafımıza kanıtlayıcı belge sunulmaması, ihalelerden yasaklama kararı alınmaması nedeniyle sürecin devam ettiği anlaşılmaktadır.
Taahhüdünü yerine getirmeyen kiracıların kesin teminatlarının gelir kaydedilmesi ve kira sözleşmelerinin genel hükümlere göre tasfiyesinin sağlanması, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na ihale yasaklısı yapılmaları için gerekli bildirimlerde bulunulması gerekmektedir.