ÖZET: Taahhüt hesaplarına ilişkin muhasebe kayıtlarının KDV dahil tutarlar üzerinden yapılması, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin gider taahhütleri için kullandığı 920-Gider Taahhütleri Hesabı ve 921-Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı’nın, ilgili mevzuata aykırı bir şekilde KDV dahil tutarlarla muhasebeleştirildiği ortaya çıkmıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 449. maddesi, gider taahhütlerinin KDV hariç tutarlar üzerinden kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir.

Yönetmelik kapsamında, 920-Gider Taahhütleri Hesabı’nın, geçerli sözleşmelere dayanarak yapılan taahhüt tutarlarının izlenmesi amacıyla kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, sözleşmelere dayanan gider taahhütlerinin KDV dahil tutarlarla kaydedildiği görülmüştür. Bu hatalı muhasebe işlemi, kamu idaresinin 2022 yılı mali tablolarında 920-Gider Taahhütleri Hesabı ile 921-Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı’nın toplamda 24.053.208,37 TL fazla görünmesine yol açmıştır.

Kamu idaresi, 2023 yılından itibaren taahhüt hesaplarına KDV hariç tutarlar üzerinden kayıt yapılmaya başlanacağını bildirmiştir. Bu durum, gelecekte benzer hataların önlenmesi adına önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.

BULGU: Taahhüt Hesaplarına Yapılan Muhasebe Kayıtlarının KDV Dahil Tutarlar Üzerinden Yapılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Sözleşmeye dayanılarak girişilen gider taahhütleri için kullanılan 920-Gider Taahhütleri Hesabı ile 921-Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı’nın, mevzuata aykırı olarak KDV dahil tutarlar üzerinden muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 92-Taahhüt Hesapları’nı düzenleyen 449’uncu maddesinde, gider taahhütleri hesabının, tahakkuk birimleri itibarıyla tutulacağı ve taahhüt tutarlarının, bu hesaba KDV hariç tutarlar üzerinden kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “920-Gider Taahhütleri Hesabı” başlıklı 450’nci maddesinde, bu hesabın yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılacağı, aynı Yönetmelik’in “Hesabın İşleyişi” başlıklı 451’inci maddesinde ise girişilen taahhüt tutarları ile bunlara ilave edilen her türlü taahhüt artışı için 920-Gider Taahhütleri Hesabı’na borç, 921-Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı’na ise alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede; sözleşmelere dayanılarak girişilen gider taahhütleri ile mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilen taahhütlerin muhasebeleştirilirken KDV dahil tutarlarla kayıtlara alındığı tespit edilmiştir. Yapılan hatalı işlem sonucu Kamu İdaresinin 2022 yılı mali tablolarında 920-Gider Taahhütleri Hesabı ile 921-Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı’nın 24.053.208,37 TL fazla görünmesine neden olunmuştur.
Kamu idaresi cevabında, taahhüt hesaplarına 2023 yılından itibaren KDV hariç tutarlar üzerinden kayıt yapılmaya başlanıldığı ifade edilmiştir.