ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, özel bütçeli idarelerin mal, hizmet alımları ve yapım işleri kapsamında yaptıkları sözleşmelere dayanan taahhütlerin kaydedilmediğini ortaya koymuştur. Bu kapsamda, 920 Gider Taahhütleri Hesabı ve 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı’nın kullanılmadığı tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 471. maddesi, taahhüt hesaplarının geçerli sözleşmelere dayanan gider taahhütlerinin izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. Ayrıca, 473. maddede bu hesapların işleyişine dair detaylar verilmiştir.

İncelemeler sonucunda, birçok işyurdunun taahhütlerin kaydını yapmadığı ve dolayısıyla bu hesapları kullanmadığı anlaşılmıştır. İlgili yönetmelik, taahhüt tutarlarının ve bunlara eklenen her türlü artışın 920 Gider Taahhütleri Hesabına borç, 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabına alacak olarak kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, taahhütlerin yerine getirilmesi durumunda hakediş tutarlarının da benzer şekilde kaydedilmesi gerekmektedir.

İdare, bu bulguların mevzuata uygun bir şekilde uygulanabilmesi için ilgili birimlerin bilgilendirildiğini belirtmiştir. Taahhüt hesaplarının etkin bir şekilde kullanılması, her bir işyurdu müdürlüğünün taahhütleri sağlıklı bir biçimde takip edebilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Taahhüt Hesaplarının Kullanılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Mal, hizmet alımları ve yapım işleri ile ilgili yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütler, ilave edilen taahhütler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlere ilişkin tutarların 920 Gider Taahhütleri Hesabı ve 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabına kaydedilmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin taahhüt hesapları grubunun açıklandığı 471’inci maddesinde; taahhüt hesaplarının, yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen gider taahhütlerinin, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilen taahhütler ile bunlardan yerine getirilenlerin veya feshedilenlerin ve kamu-özel iş birliği modeli çerçevesinde girişilen taahhütlerin, bunlara yapılan ilavelerin, fiyat güncellemeleri ile bunlardan yerine getirilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 473’üncü maddesinde ilgili hesap grubunda yer alan 920 Gider Taahhütleri Hesabının niteliği açıklanmıştır. İlgili maddeye göre bu hesabın, yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenlerin ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılacağı hükme bağlanmıştır.
Takip eden maddede ise hesabın işleyişi açıklanmıştır. Buna göre; girişilen taahhüt tutarları ile bunlara ilave edilen her türlü taahhüt artışı 920 Gider Taahhütleri Hesabına borç, 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabına alacak; girişilen taahhüdün yerine getirilmesi nedeniyle sözleşme fiyatları üzerinden hesaplanan hakediş tutarlarının 920 Gider Taahhütleri Hesabına alacak, 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede; birçok işyurdunun girişilen taahhütler ile bunlardan yerine getirilen veya feshedilenler için 920 Gider Taahhütleri Hesabı ile 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabını kullanmadığı tespit edilmiştir.
İdare, bulgu konusunun mevzuata uygun olarak uygulanması için ilgili birimlerin genel yazı ile bilgilendirildiğini belirtmiştir.
Sözü edilen taahhütlere ilişkin hususların her bir işyurdu müdürlüğünce sağlıklı takibi için taahhüt hesaplarının kullanılması gerekmektedir.