ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü’nün muhasebe kayıtları incelendiğinde, taahhüt hesaplarının kullanılmadığı belirlenmiştir. Sözleşmelere dayanarak taahhütlerde bulunulmasına rağmen, ilgili hesapların kayıtlarda yer almadığı tespit edilmiştir. “Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 31)” gereğince, taahhüt hesapları, geçerli sözleşmelere dayanan taahhütlerin izlenmesi için kullanılmalıdır.

İnceleme sonucunda, 980 Gider Taahhütleri Hesabı ve 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabı’nın kullanılmadığı görülmüştür. Bu durum, sözleşmelere dayalı taahhütlerin muhasebeleştirilmesinde gereken özenin gösterilmediğini ortaya koymaktadır. Kamu idaresinin, taahhüt hesaplarının doğru bir şekilde kullanılması ve muhasebeleştirilmesi için gerekli önlemleri alması gerektiği vurgulanmıştır.

Mali tabloların, işletme müdürlüğünün taahhütlerine ilişkin doğru bilgileri sunabilmesi için gider taahhütlerinin uygun bir şekilde muhasebeleştirilmesi ve raporlanması önem arz etmektedir. Bu süreç, mali yönetimin şeffaflığı ve hesap verilebilirliği açısından kritik bir rol oynamaktadır.

BULGU: Taahhüt Hesaplarının Kullanılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü muhasebe kayıtlarının incelenmesi neticesinde, sözleşmeye dayanılarak taahhütlere girişildiği halde taahhüt hesaplarının kullanılmadığı tespit edilmiştir.
“Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 31) Döner
Sermayeli İşletmeler Detaylı Hesap Planı”nın 5’inci maddesinin birinci fıkrasının “b) ‘98′ Taahhüt hesapları” başlıklı bendinde;
“Bu hesap grubu; yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütler, mevzuatı gereğince bu
tutarlara ilave edilenler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır ve niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur:
980 Gider Taahhütleri Hesabı
981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabı
a) 980 Gider Taahhütleri Hesabı; yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen cari ve sermaye nitelikli taahhüt tutarlarının izlenmesi için kullanılır.
b) 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabı, “980 Gider Taahhütleri Hesabı” ile karşılıklı çalışır.”
Düzenlemesine yer verilmiştir.
Yapılan incelemede Üniversite Döner Sermeye İşletme Müdürlüğü birimleri tarafından imzalan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütlerin muhasebe kayıtlarında yer almadığı ve bu kapsamda 980 Gider Taahhütleri Hesabı ile 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.
Kamu idaresi tarafından sözleşmelere yönelik girişilen taahhütlerin ilgili taahhüt hesapları kullanılmak suretiyle muhasebeleştirilmesi hususunda gerekli titizlik ve hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Mali tabloların İşletme Müdürlüğünün bahse konu olan taahhütlerine ilişkin doğru bilgi sunmasını teminen gider taahhütlerinin muhasebeleştirilerek raporlanması gerektiği değerlendirilmektedir.