|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin tahakkuk eden gelir kalemlerinin tahsilat oranlarının beklenenden düşük olduğunu ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38. maddesi, belediye başkanının gelirlerin takibi ve tahsil edilmesi konusundaki sorumluluklarını belirtirken, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 60. maddesi de mali hizmetler biriminin bu süreçteki görevlerini tanımlamaktadır. Ayrıca, aynı kanunun 61. maddesi, muhasebe hizmetinin gelirlerin tahsilinden sorumlu olduğunu vurgulamaktadır.
2024 yılına ait gelir tahakkuk ve tahsilat oranları incelendiğinde, belirli gelir kalemlerinde tahsilat oranlarının düşük olduğu tespit edilmiştir. Örneğin, bina vergisi için tahsilat oranı %51,98, arsa vergisi için %60,31, ilan reklam vergisi için ise %22,75 olarak kaydedilmiştir. Bu durum, belediyenin gelir yönetiminde iyileştirmelere ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. Kamu idaresi, tahsilat oranlarını artırmak amacıyla gerekli önlemleri aldığını ve icra ile bloke koyma çalışmalarını sürdürdüğünü belirtmiştir. Ancak, idare gelirlerinin mevzuata uygun bir şekilde takip edilmesi ve tahsilat süreçlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Tahakkuk Eden Gelir Kalemlerinin Tahsilat Oranlarının Düşük Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından tahakkuku yapılan bazı gelir kalemlerine ilişkin tahsilat oranlarının düşük düzeyde gerçekleştiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde; belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek belediye başkanının görevleri arasında sayılmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Malî hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinin (e) bendinde; ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek mali hizmetler biriminin görevleri arasında düzenlenmiştir.
Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde ise gelirlerin ve alacakların tahsili muhasebe hizmetinin bir parçası olarak görülmüş ve muhasebe yetkilisinin bu hizmetlerin yapılmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir.
İdarenin 2024 yılı gelir tahakkuk ve tahsilat oranlarının incelenmesi neticesinde; ayrıntısı aşağıdaki tabloda görüleceği üzere, bazı gelir kalemlerinin tahsilat oranlarının düşük olduğu tespit edilmiştir.
Tablo 8: Bazı Gelirlere İlişkin Tahakkuk ve Tahsilat Durumu Tablosu
| Gelirin Türü | Devreden Gelir Tahakkuku (TL) |
2024 Yılı Tahakkuku (TL) |
Toplam Tahakkuk (TL) | 2024 Yılı Net Tahsilatı (TL) | Tahsilat Oranı (%) |
| Bina Vergisi | 103.428.680,36 | 276.839.207,76 | 386.267.888,12 | 200.768.710,18 | 51,98 |
| Arsa Vergisi | 25.137.762,80 | 75.095.176,05 | 100.232.938,85 | 60.445.674,69 | 60,31 |
| Arazi Vergisi | 1.892.341,22 | 3.295.677,38 | 5.188.018,60 | 2.563.489,22 | 49,41 |
| İlan Reklam Vergisi |
526.276,66 | 344.049,79 | 870.326,45 | 197.957,18 | 22,75 |
| Biletle Girilmeyen Yerlere Ait Eğlence Vergisi |
158.436,39 | 73.427,51 | 231.863,90 | 118.080,00 | 50,93 |
| İşyerlerine Ait Çevre Temizlik Vergisi |
9.388.036,52 | 21.622.207,43 | 31.010.243,95 | 13.083.534,91 | 42,19 |
Kamu idaresi cevabında, tahakkuk eden gelir kalemlerine ilişkin tahsilatı artırıcı önlemlerin alındığı, gerekli icra ve bloke koyma çalışmalarının yapılmakta olduğu ifade edilmiştir
Kamu İdaresi tarafından İdare gelirlerinin mevzuata uygun olarak takip ve tahsiline yönelik çalışmaların yürütülmesi gerekmektedir.