|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında Üzümlü Belediyesi’nin mali işlemleri incelendiğinde, tahakkuk eden bina, arsa ve arazi vergilerinin önemli bir kısmının tahsil edilmediği belirlenmiştir. Toplamda 1.808.100,69 TL’lik vergi tahsilatı gerçekleşmemiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38. maddesi, belediyenin gelir ve alacaklarının takip edilmesi ve tahsilatının yapılmasından belediye başkanını sorumlu tutmaktadır. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda da kamu gelirlerinin zamanında ve eksiksiz olarak tahsil edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, 2024 yılı için toplam 3.822.694,33 TL vergi geliri tahakkuk ettirilmiş, bunlardan yalnızca 2.014.593,64 TL’sinin tahsil edilebildiği görülmüştür. Bu durumda, 2025 yılına devredilen tahakkuk artığı 1.808.100,69 TL olarak kaydedilmiş ve tahsilat oranı %52,70 seviyesinde kalmıştır. Tahsilat oranları, önceki yıl devreden gelirlerle birlikte değerlendirildiğinde, oldukça düşük seviyelerde kalmaktadır. Sonuç olarak, Üzümlü Belediyesi’nin vergi tahsilatındaki bu düşüklük, mali yönetim açısından önemli bir sorun teşkil etmekte ve gerekli önlemlerin alınması gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Tahakkuk Eden Vergilerin Tahsilat Oranının Düşük Düzeylerde Kalması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Üzümlü Belediyesi 2024 Mali Yılı hesabına ait gelir işlemlerinin incelenmesi sonucunda tahakkuku yapılan bina, arsa ve arazi vergilerinin 1.808.100,69 TL’lik kısmının tahsil edilmediği tespit edilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesine göre belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etme görevi belediye başkanına verilmiş ve bu konuda belediye başkanı birinci derecede sorumlu kılınmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde “Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.” denilmektedir.
Aynı Kanunun “Muhasebe Hizmeti ve Muhasebe Yetkilisinin Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde ise Muhasebe Yetkilisine gelirlerin ve alacakların tahsili görevi verilmiştir.
Ancak üst yönetici ve muhasebe yetkilisine verilen tüm bu görev ve sorumluluklara karşın yapılan inceleme sonucunda, aşağıdaki tabloda görüleceği üzere; önceki yıldan 1.518.700,94 TL vergi geliri tahakkukunun devredildiği, 2024 yılı tahakkukunun 2.303.993,39 olduğu, 2024 yılı sonu itibarı ile toplam 3.822.694,33 TL vergi geliri tahakkuk ettirildiği, 2024 yılı içinde 2.014.593,64 TL’sinin tahsil edildiği, 2025 yılına 1.808.100,69 TL tahakkuk artığı devredildiği ve kurumun tahsilat oranının, % 52,70’de kaldığı anlaşılmıştır.
Tablo 8: Ortalamanın Altında Kalan Tahsilatlar
| Açıklama | 2023 Yılından Devreden Gelir Tahakkuku (TL) | 2024 Yılı Tahakkuku (TL) |
Toplam Tahakkuk (TL) |
2024 Yılı Tahsilatı (TL) |
2025 Yılına Devreden Tahakkuk (TL) | Tahsilat Oranı (%) |
| Bina | 786.626,03 | 566.954,36 | 1.353.580,39 | 279.875,05 | 1.073.705,34 | 20,68 |
| Vergisi | ||||||
| Arsa | 119.917,09 | 58.718,44 | 178.635,53 | 27.276,19 | 151.359,34 | 15,27 |
| Vergisi | ||||||
| Arazi Vergisi |
170.724,06 | 71.823,69 | 242.547,75 | 27.206,74 | 215.341,01 | 11,22 |