Tahakkuk Etmiş Encümen İdari Para Cezalarının Tahsil Sürecinin İşletilmemesi (Sayıştay)

BULGU: Tahakkuk Etmiş Encümen İdari Para Cezalarının Tahsil Sürecinin İşletilmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediye gelirleri arasında olan idari para cezalarının tahakkuk ve tahsil sürecinde sistematik hataların olduğu görülmüştür.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un;
– 1’inci maddesinde, belediyelere ait vergi, resim, harç, mahkeme masrafı, vergi cezası, para cezası, gecikme zammı ve gecikme faizi gibi alacakların bu Kanuna tabi olduğu,
– 3’üncü maddesinde amme borçlusunun veya borçlu teriminin amme alacaklarını ödemek mecburiyetinde olan hakiki ve hükmi şahısları ve bunların kanuni temsilci veya mirasçılarını ve vergi mükelleflerini ifade ettiği,
– 37’nci maddesinde, hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacaklarının yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği,
– 54’üncü maddesinde ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil olunacağı,
– 55’inci maddesinde amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı,
– 58’inci maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ilgili vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği,
– 62’nci maddesinde borçlunun, mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarın tahsil dairesince haczolunacağı,
– 102’nci maddesinde, amme alacağının, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrayacağı,
-103’üncü maddesinde zamanaşımını kesen hallerin neler olduğu ve kesilmenin rastladığı takvim yılı başından itibaren zamanaşımının yeniden işleye başlayacağı hükümleri belirtilmektedir.
İdare kayıtlarında tahakkuk etmiş idari para cezalarının incelenmesi neticesinde, istisnai örnekler dışında çeşitli mevzuat ihlallerine yönelik tahakkuk ettirilen encümen idari para cezalarının ilgililerine tebligatı sonrasında ekseriyetle rızaen ödemede bulunulmadığı ve tahakkuk eden alacakların icraen tahsili amacıyla herhangi bir işlem yürütülmediği anlaşılmıştır. 2023 yılı itibarıyla mali müeyyide öngörülen 20 adet karar kapsamında 266.291,00 TL tutarında çeşitli mevzuat ihlallerine yönelik tahakkuk ettirilen encümen idari para cezalarının ilgililerine tebligatı sonrasında 7.937,00 TL tutarında bir cezanın tahsil edildiği, kalan cezaların ilgililerince ödenmediği ve bu alacakların icraen tahsili amacıyla işlem yürütülmediği anlaşılmıştır.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitler uyarınca gerekli işlemlerde bulunulacağı bilgisi verilmiştir.
Bu itibarla, belediye encümeni kararına istinaden kesilen idari cezaların takip ve tahsilat süreçlerinin ilgili mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesi gerektiği değerlendirilmektedir.