| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin tahakkuku tahsiline bağlı bütçe gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde hatalar tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, tahsilatların 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirilmesi mümkün değildir. Ancak, İl Özel İdaresi bu gelirleri bu hesapla ilişkilendirerek mevzuata aykırı işlemler gerçekleştirmiştir. |
BULGU: Tahakkuku Tahsiline Bağlı Bütçe Geliri Tahsilatların Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
İl Özel İdaresi tarafından elde edilen tahakkuku tahsiline bağlı vergi gelirlerinin, tahakkukların izlendiği 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlendiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının niteliğini düzenleyen-Hesabın Niteliği” başlıklı 86’ncı maddesinde; Gelirlerden Alacaklar Hesabının mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacakları ile duran varlıklar ana hesap grubu içerisindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ve bunlardan yapılan tahsilat ve terkinlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Bu hesaba ilişkin işlemlerin düzenlendiği aynı Yönetmelik’in 87’nci maddesinin 1 /a- 1 bendinde; “… Nitelikleri itibarıyla tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan tahsilatlar, bu hesapla ilişkilendirilmez.” denilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin yukarıya alınan 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilgili düzenlemelerine göre 2022 yılı içerisinde tahsil edilen ve tahsil edildiği anda muhasebe kaydı yapılan merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylar, bazı idari para cezaları ve benzeri gelirler ile faiz gelirlerinin, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirilmesi mümkün değildir.
Ancak İl Özel İdaresince 2022 yılı içerisinde tahsil edilen merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylar, bazı idari para cezaları ve benzeri gelirler ile mevduat faiz gelirlerinin, aynı muhasebe işlem fişleri üzerinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına hem borç hem de alacak kaydedilerek bu hesapla ilişkilendirildiği, gelirlerinin tahsili aşamasında tahakkukunun yapıldığı, dolayısı ile nitelikleri itibariyle tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylar, bazı idari para cezaları ve benzeri gelirler ile mevduat faiz gelirlerinin, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirilmesinin Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 87’nci maddesinin 1/ a-1 bendine aykırı olduğu düşünülmektedir.
Bu itibarla, tahakkuku tahsile bağlı gelirlerin muhasebeleştirilmesinde mevzuat hükümlerine uygun kayıt yapılması gerekmektedir.