| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin tahakkuku tahsiline bağlı gelirleri, mevzuata aykırı olarak doğrudan gelir kaydedilmek yerine 120 Gelirlerden Alacaklar hesabıyla ilişkilendirilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre bu tahsilatlar, ilgili diğer hesaplarda muhasebeleştirilmelidir. İdare, gelir tahakkuk kayıtlarında gerekli kontrolleri yaparak mevzuata uygun işlemler gerçekleştirmelidir. |
BULGU: Tahakkuku Tahsiline Bağlı İdare Gelirlerinin Gelirlerden Alacaklar Hesabında Muhasebeleştirilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
İdarece peşin olarak tahsil edilen; harçlar, gelirler ve teminatlar gibi tahakkuku tahsiline bağlı gelirlerin, mevzuata aykırı olarak tahsil edildiği anda doğrudan gelir kaydetmek yerine tahakkuk işlemleri yapılarak 120 Gelirlerden Alacaklar hesabı ile ilişkilendirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelirlerden Alacaklar Hesabı”nın işleyişinin anlatıldığı 87’nci maddesinde “Nitelikleri itibarıyla tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan tahsilatlar, bu hesapla ilişkilendirilmez” hükmüne yer verilmiştir. Buna göre tahakkuku tahsiline bağlı tahsilatların 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirilmemesi, ilgili olduğu diğer hesaplarda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarlar 100-Kasa Hesabı ya da 102-Banka Hesabına borç 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.
Ancak, idare hesap ve işlemleri incelendiğinde, 2022 yılı içerisinde tahsil edilen merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylar, bazı idari para cezaları ve benzeri gelirler ile mevduat faiz gelirlerinin, 120 Gelirlerden alacaklar hesabına hem borç hem de alacak kaydedilerek bu hesapla ilişkilendirildiği görülmüştür.
İdare tarafından gerçekleştirilecek gelir tahakkuk kayıtlarında gerekli kontroller yapılarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak tahakkuku tahsiline bağlı çeşitli gelirlerin muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmesi sonucuna varılmıştır.