|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin tahakkuku tahsiline bağlı idare gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde hatalı uygulamalara dikkat çekmektedir. İncelemeler, konut inşaat harcı, işgal harcı ve işyeri açma izin harcı gibi gelirlerin, tahsilat anında 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’na kaydedildiğini ortaya koymuştur. Ancak, bu gelirlerin tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak değerlendirilmesi gerektiğinden, ilgili hesaplarla ilişkilendirilmeden muhasebeleştirilmesi mevzuata aykırıdır.
Tahakkuku tahsiline bağlı gelirlerin doğru muhasebeleştirilmesi için, tahsilatın 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı’na borç ve 600 Gelirler Hesabı’na alacak olarak kaydedilmesi gerekmektedir. Ayrıca, 800 Bütçe Gelirleri Hesabı’na alacak ve 805 Gelir Yansıtma Hesabı’na borç kaydı yapılmalıdır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu çerçevesinde, makbuz karşılığı tahsil edilen harçların 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’na kaydedilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır. Denetim bulguları üzerine, Kamu İdaresi’nin 2023 yılında bu kayıtların düzeltilmesine yönelik adımlar attığı belirtilse de, mevcut uygulamaların hala mevzuat hükümlerine uygun olmadığı görülmektedir. Bu durum, tahakkuku tahsiline bağlı gelirlerin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi gerektiğinin altını çizmektedir. |
BULGU: Tahakkuku Tahsiline Bağlı İdare Gelirlerinin Gelirlerden Alacaklar Hesabında Muhasebeleştirilmesi ve Bu Hesabın Hatalı Kullanılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından konutlara ait bina inşaat harcı, işgal harcı, işyeri açma izin harcı, altyapı kazı izni harcı gibi tahakkuku tahsiline bağlı gelirlerin, tahsil edildiklerinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’na alacak kaydı yapılarak muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Tahakkuk esaslı muhasebe sistemi ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği uyarınca nitelikleri itibarıyla tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan tahsilatların 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirilmemesi, ilgili olduğu diğer hesaplarda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarlar 100 Kasa Hesabı ya da 102 Banka Hesabı’na borç 600 Gelirler Hesabı’na alacak; diğer taraftan 800 Bütçe Gelirleri Hesabı’na alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabı’na borç kaydedilir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na göre belediyelerce makbuz karşılığı peşin olarak tahsil edilen harçlar (işgal harcı, işyeri açma izni harcı, konutlara ait bina inşaat harcı) tahakkuku tahsiline bağlı gelirlerdir. Bu nedenle, bu harçlar tahsil edildiklerinde, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’na herhangi bir kayıt yapılmamalıdır.
Yapılan incelemede, tahakkuku tahsiline bağlı Kamu İdaresi gelirlerinin Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nda muhasebeleştirilerek mevzuat hükümlerine aykırı kayıtlar yapıldığı tespit edilmiştir. Konutlara ait bina inşaat harcı, işgal harcı gibi tahakkuku tahsiline bağlı gelirlerin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’na borç ve 600 Gelirler Hesabı’na alacak kaydedilerek öncelikle tahakkukunun yapıldığı, sonrasında ise 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nın alacak çalıştırılarak söz konusu gelirlerin tahsilat kaydının yapıldığı görülmüştür. Dolayısıyla tahakkuku tahsiline bağlı gelirlerde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı kullanılmamalıdır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Kamu İdaresi tarafından bulgu konusuna ilişkin doğru kayıtların 2023 yılında yapılmaya başlandığı ve sonraki süreçte de gerekli uygulamaların yapılmaya devam edileceği belirtilmişse de söz konusu kayıtların bulgumuzda belirtilen hususları karşılamadığı görülmüştür.