| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında, tahsil edilememiş işsizlik sigortası primleri ve gecikme cezalarının muhasebeleştirilmediği ve mali tablolarda raporlanmadığı tespit edilmiştir. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu gereği, bu alacakların İşsizlik Sigortası Fonu’nun gelirleri arasında yer alması gerektiği belirtilmiş, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun bu konuda gerekli düzenlemeleri yapması gerektiği vurgulanmıştır. |
BULGU: Tahsil Edilememiş İşsizlik Sigortası Primleri ve Gecikme Cezalarından Kaynaklanan Alacakların Muhasebeleştirilmemesi ve Mali Tablolarda Raporlanmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Sosyal Güvenlik Kurumları
Tahsil edilmemiş işsizlik sigortası primleri ile gecikme zamlarından kaynaklanan alacakların muhasebeleştirilmediği ve mali tablolarda raporlanmadığı görülmüştür.
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun 53’üncü maddesinde işsizlik sigortası primleri ile gecikme zamları İşsizlik Sigortası Fonu’nun gelirleri arasında sayılmıştır. Bu durumda, işsizlik sigortası primleri ile gecikme zamlarından henüz tahsil edilememiş tutarların İşsizlik Sigortası Fonu’nun alacağı olarak muhasebeleştirilmesi ve mali tablolarında raporlanması gerekmektedir.
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun “İşsizlik Sigortası Primleri ile Sosyal Güvenlik Primlerine İlişkin Hükümler” başlıklı 49’uncu maddesinde, işsizlik sigortası primlerinin toplanmasından, sigortalı ve işyeri bazında kayıtların tutulmasından, toplanan primler ile uygulanacak gecikme cezası ile gecikme zammının Fona aktarılmasından, teminat ve hak edişlerin prim borcuna karşılık tutulmasından, yersiz olarak alınan primlerin iadesinden Sosyal Güvenlik Kurumu’nun görevli, yetkili ve sorumlu olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun bir ay içinde tahsil ettiği primler ile gecikme cezası, gecikme zammını ayrı ayrı göstermek suretiyle tahsil edildiği ayı izleyen ayın onbeşine kadar Fona aktaracağı, uygulamaya ilişkin hususların Sosyal Güvenlik Kurumu ve Kurum arasında düzenlenen bir protokol ile belirleneceği ifade edilmiştir.
Tahsil edilen primler ile gecikme cezası, gecikme zammının tahsil edildiği ayı izleyen ayın onbeşine kadar İşsizlik Sigortası Fonuna aktarılacağı belirtilmiş, tahakkuk eden ancak henüz tahsil edilememiş primler ile gecikme cezası, gecikme zammına ilişkin ne yapılması gerektiği belirtilmemiştir. Uygulamaya ilişkin hususların düzenlendiği protokolde 01.01.2017 tarihinden itibaren yürürlüğe girmek üzere yapılan değişiklikle, tahakkukların Fona aylık olarak bildirileceğini belirten düzenleme kaldırılmıştır. Ancak, önceki yıllarda da protokole rağmen tahakkuk bilgilerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından Fona bildirilmediği Sayıştayın İŞKUR denetim raporlarında belirtilmiştir.
Sosyal Güvenlik Kurumu verilerinde 31.12.2022 tarihi itibariyle tahsil edilememiş işsizlik sigortası primleri ile gecikme zamları bulunmaktadır. Bu tutarlar Sosyal Güvenlik Kurumunun muhasebe kayıtlarında yer almasına rağmen, İşsizlik Sigortası Fonu tarafından muhasebeleştirilmediği ve raporlanmadığı tespit edilmiştir.
Kurum cevabında, bulgu konusu durumla ilgili Kurum nezdinde çalışmalar yapıldığı, ancak kanuni düzenleme yapılamsı gerektiği cevabı alındığı, bu nedenle, bulguda belirtilen kayıtların prim takip ve tahsilinin muhasebeleştirilmesi, tahsil edilen primlerin Fona aktarılması ile tahsil edilemeyen primlerin takibinin SGK’nın sorumluluğunda olduğu ve yapılan protokolde bu konuda bir hükmün ve Kurum tarafından yapılacak bir işlem olmadığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, Kurum ile SGK arasındaki protokolde değişiklik yapılarak, Sosyal Güvenlik Kurumunun muhasebe kayıtlarında yer alan işsizlik sigortası primleri ile gecikme zamlarından henüz tahsil edilememiş tutarların İşsizlik Sigortası Fonunun alacağı olarak muhasebeleştirilmesi ve mali tablolarında raporlanması gerekmektedir.