|
ÖZET: Tahsil edilemeyen alacakların, gelirlerden takipli alacaklar hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, özel bütçeli idare kurumunun 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nda yer alan faaliyet alacaklarının, tahsil edilememesine rağmen takibe alınmadığı ve 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’na kaydedilmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, faaliyet alacaklarının kamu idareleri tarafından gelir olarak tahakkuk ettirilen her türlü vergi ve diğer gelirlerin izlenmesi için kullanılacağını belirtmektedir.
Yönetmelik, Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nda kayıtlı tutarların takibe alınması gerektiğini vurgulamakta ve ilgili servislerin bu alacakları muhasebe servisine bildirmesi gerektiğini ifade etmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, bakanlık harcama birimlerine ait mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan tahsil edilemeyen alacakların takip işlemlerinin başlatılmadığı belirlenmiştir. İlgili idare, bu durumu kabul etmekte ve gerekli bilgilerin tüm işyurdu müdürlüklerine iletildiğini bildirmektedir. Sonuç olarak, tahsil edilemeyen faaliyet alacaklarının takip işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve bu alacakların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’na kaydedilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Tahsil Edilemeyen Alacakların Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına Aktarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Kurumun 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlenen faaliyet alacaklarının, tahsil edilemediği halde takibe alınmadığı ve 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “12 Faaliyet alacakları” başlıklı 50’nci maddesinde, faaliyet alacakları hesap grubunun, kamu idarelerince gelir olarak tahakkuk ettirilen ve bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili öngörülen her türlü vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının işleyişi ile ilgili 53’üncü maddesinde, Gelirlerden Alacaklar Hesabında kayıtlı tutarlardan ilgili servislerince takibe sevk edilen alacak tutarlarının bu hesaba alacak, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yönetmelik’in 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının niteliğini açıklayan 54’üncü maddesinde, Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiş olup “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 55’inci maddesinde;
“(1) Gelirlerden takipli alacaklar hesabına ilişkin takibe alma işlemleri aşağıdaki açıklamalara göre yapılır:
a) İlgili servislerce muhasebe servisine bildirilen takibe alınmış olan alacakların takip kayıtları, düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile ilgili hesaplara kaydedilerek yapılır.
b) İlgili servislerce takibe alma işlemi gün sonuna kadar muhasebe servisine bildirilir.
(…)” denilmektedir.
Buna göre, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlenen alacaklardan, tahsil edilemeyenler için takibe alma işlemleri yapılarak ilgili alacağın 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemeler neticesinde, işyurdu faaliyetleri kapsamında bakanlık harcama birimlerine önceki yıllarda yapılmış olunan mal ve hizmet satışından dolayı ortaya çıkan faaliyet alacaklarının halen tahsil edilemediği, söz konusu alacaklar için takip işlemlerinin başlatılmadığı tespit edilmiştir.
İdarece bulgu konusuna iştirak edilmekte olup ilgili hususların tüm işyurdu müdürlüklerine bildirildiği belirtilmiştir.
Bu itibarla, tahsil edilemeyen faaliyet alacaklarının takip işlemlerin yapılması ve alacakların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.