|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesinin tahsil ettiği Çevre Temizlik Vergisi’nden Büyükşehir Belediyesi’ne gereken payı göndermediğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi, çevre temizlik vergisinin konut ve iş yerleri için nasıl tahsil edileceğini düzenlemektedir. Bu maddeye göre, konutlar için çevre temizlik vergisi su tüketim miktarına dayalı olarak su idareleri tarafından tahsil edilirken, iş yerleri için ise belirlenen tarifeler üzerinden hesaplanarak ilgili belediyeler tarafından toplanmaktadır.
Aynı düzenleme, Büyükşehir sınırları içindeki belediyelerin tahsil ettikleri çevre temizlik vergisinin %20’sinin, belirli süreler içinde Büyükşehir Belediyesi’ne aktarılmasını zorunlu kılmaktadır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu da, bu ödemelerin zamanında yapılmaması durumunda, İller Bankası aracılığıyla alacaklı belediyenin hesabına aktarılacağını belirtmektedir. 2024 yılı itibarıyla işyerlerinden tahsil edilen çevre temizlik vergisi tutarının 336.243,83 TL olduğu ve bu tutarın %20’sinin Büyükşehir Belediyesi’ne aktarılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili kanun hükümleri çerçevesinde gerekli önlemlerin alınmasını gerektirmektedir. |
BULGU: Tahsil Edilen Çevre Temizlik Vergisinden Büyükşehir Belediyesi Payının Gönderilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından tahsil edilen Çevre Temizlik Vergilerinden Büyükşehir Belediyesine gönderilmesi gereken payın gönderilmediği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesinde; çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, konutlara ait çevre temizlik vergisinin su tüketim miktarı esas alınarak su tüketim bedeli ile birlikte, su idareleri tarafından tahsil olunacağı; işyerleri ve diğer şekilde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin ise Kanunda öngörülen tarifeler üzerinden hesaplanmak suretiyle belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Aynı madde de Büyükşehir belediye sınırları içinde bulunan belediyelerin kendileri tarafından tahsil edilen çevre temizlik vergisinin yüzde yirmisinin aynı esaslar çerçevesinde büyükşehir belediyelerine aktarılması gerektiği ve tahsil ettiği vergiyi veya gecikme zammını belirtilen süreler içinde ilgili belediyeye yatırmayan idarelerden, bu tutarlar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği belirtilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun “Büyükşehir Belediyesinin gelirleri” başlıklı 23’üncü maddesinin son fıkrasında ise;
“Büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşları ile ilçe belediyeleri; tahsil ettikleri vergiler ve benzeri malî yükümlülüklerden birbirlerine ödemeleri gereken paylar ile su, atık su ve doğalgaz bedellerini zamanında yatırmadıkları takdirde, ilgili belediye veya bağlı kuruluşun talebi üzerine söz konusu tutar, İller Bankası tarafından, yükümlü belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek alacaklı belediyenin hesabına aktarılır. Gecikmeden kaynaklanacak faiz ve benzeri her türlü zararın tazmininden, ilgili ilçe belediye başkanı ve sayman şahsen sorumludur. Bu fıkra hükmü, ilçe ve ilk kademe belediyeleri hesabına yapılacak her türlü aktarmaları zamanında yapmayan büyükşehir belediye başkanı, bağlı kuruluş genel müdürleri ve saymanları hakkında da uygulanır.” hükümleri yer almaktadır.
İlgili Kanun hükümlerinden anlaşıldığı üzere, konutlardan elde edilen çevre temizlik vergisi, büyükşehir belediyesi olan yerlerde Su Kanalizasyon İdareleri tarafından su faturalarına yansıtılmak suretiyle tahsil edilecek, işyeri ve diğer şekilde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisi ise ilgili belediyece tahsil edilecektir. Bu şekilde ilgili belediyelerce işyerleri ve diğer şekilde kullanılan binalardan tahsil edilen çevre temizlik vergisinin %20’sinin, münhasıran çöp imha tesislerinin kuruluş ve işletmelerinde kullanılmak üzere tahsilatı takip eden ayın 20’sine kadar büyükşehir belediyesi hesabına yatırılması gerekmektedir. Süresi içinde yatırılmayan vergi ve gecikme zamları için idareler hakkında 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır.
Yapılan incelemede 2024 yılında işyerlerinden tahsil edilen çevre temizlik vergisi tutarı 336.243,83 TL olup bunun %20’sinin Büyükşehir Belediyesine aktarılmadığı tespit edilmiştir.
İşyerlerinden tahsil edilen çevre temizlik vergisinin %20’sinin Büyükşehir Belediyesine aktarılması gerekmektedir.