ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarından devlet üniversitelerine yerleştirilen öğrencilerden tahsil edilen öğrenim ücretleri içinde katma değer vergisinin (KDV) ayrıştırılmadığını ortaya koymuştur. 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde, bu öğrencilerin öğrenim ücretleri KDV dahil olarak ödenmeye devam etmekte, ancak bu vergilerin vergi dairesine iletilmediği tespit edilmiştir. Kapatılan kurumlarda kayıtlı öğrencilerin, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda devlet veya vakıf üniversitelerine yerleştirileceği ve bu süreçte öğrenim ücretlerinin KDV dahil olarak ödeneceği belirtilmiştir.

Yükseköğretim Kurulu, 667 sayılı KHK’nın uygulanmasına ilişkin tereddütleri gidermek amacıyla gerekli düzenlemeleri yapmış ve bu düzenlemeler doğrultusunda, özel öğrenci statüsünde eğitim gören öğrencilerin öğrenim ücretlerinin %80’inin KDV düşüldükten sonra diğer üniversitelere aktarılacağı ifade edilmiştir. Ancak, 2023 yılı itibarıyla Süleyman Demirel Üniversitesi’nde yerleştirilen öğrencilerden tahsil edilen öğrenim ücretleri içinde KDV’nin ayrıştırılmadığı gözlemlenmiştir.

Kamu idaresi, 2024 yılı itibarıyla bu hatanın düzeltilerek, öğrenim ücretleri içindeki KDV’nin ayrıştırılacağını ve vergi dairesine beyan edilerek ödeneceğini bildirmiştir. Bu durum, 2023 yılı sonu itibarıyla vergi dairesine ödenmesi gereken toplam 25.586,85 TL’lik KDV’nin ödenmesi için gerekli işlemlerin yapılmasını zorunlu kılmaktadır.

BULGU: Tahsil Edilen Katma Değer Vergilerinin Hazine ve Maliye Bakanlığı Hesaplarına Gönderilmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kapatılan vakıf yükseköğretim kurumu öğrencilerinden olup devlet üniversitelerine yerleştirilen öğrencilerden katma değer vergisi dâhil olarak tahsil edilen öğrenim ücretlerinin içerisindeki katma değer vergisinin ayrıştırılmadığı ve bu vergilerin vergi dairesine gönderilmediği görülmüştür.
23.07.2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 2’nci maddesinin 1’inci fıkrasına istinaden bazı vakıf yükseköğretim kurumları kapatılmıştır.
Anılan Kanun Hükmünde Kararname’nin 2’nci maddesi 4’üncü fıkrasında ise, kapatılan yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrencilerin, Yükseköğretim Kurulu tarafından Devlet üniversitelerine veya vakıf üniversitelerine yerleştirilecekleri, bu şekilde yerleştirilen öğrencilerin mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam edecekleri, bu fıkranın uygulanmasıyla ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulunun görevli ve yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
Yükseköğretim Kurulu ise yukarıda anılan Kanun Hükmünde Kararname’nin 2’nci maddesi 4’üncü fıkrasında yer alan hüküm gereğince ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermek için usul ve esaslar belirlemiş ve bu usul ve esaslar 19.12.2016 tarih ve 57802651/1179 sayılı yazı ile tüm üniversite rektörlüklerine dağıtmıştır.
Yükseköğretim Kurulu tarafından konuyla ilgili olarak belirlenen Usul ve Esaslar’ın 15’inci maddesinde;
“2016 -2017’den sonraki eğitim-öğretim dönemleri için Eylül ayından başlamak üzere üçer aylık dönemleri kapsayan toplam öğrenim ücretlerinin %80’lik kısmının öğrencilerin yerleştirildikleri yükseköğretim kurumu tarafından Aralık, Mart ve Haziran aylarının 10’una kadar özel öğrenci statüsünde eğitimine devam ettiği üniversiteye aktarılacaktır.”
hükmü ile anılan Usul ve Esasların 16’ncı maddesinde;
“Özel öğrenci statüsünde eğitim alan öğrencilerin yerleştirildikleri üniversiteler tarafından tahsil edilen ücretlerin %80’lik kısmının diğer üniversitelere aktarılmasında vakıf yükseköğretim kurumlarının ÖSYS kılavuzlarında belirtildiği şekilde KDV dahil edilerek tahsil ettikleri ücretlerden KDV düşüldükten sonraki %80’lik kısmını diğer üniversitelere aktaracaklardır.”
hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; 667 sayılı KHK ile kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarının kayıtlı öğrencilerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından devlet veya diğer vakıf üniversitelerine yerleştirilecekleri, bu yerleştirilen öğrencilerin daha önce kayıtlı olduğu vakıf üniversitesine ödediği öğrenim ücretlerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından yerleştirildiği üniversiteye katma değer vergisi dâhil olarak ödenmeye devam edileceği, bazı öğrencilerin ise yerleştirildiği üniversitelerden özel öğrenci statüsü ile başka üniversitelere geçiş yapabileceği ve bu özel öğrenci statüsündeki öğrencilerin öğrenim ücretlerinin yine ilk yerleştirildiği üniversitece tahsil edileceği ancak katma değer vergisi dâhil olarak tahsil edilen bu öğrenim ücretlerinden katma değer vergisi düşüldükten sonra kalan kısmın %80’inin özel öğrenci statüsünde kaydı bulunan üniversiteye aktarılacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelmede; 2023 yılı itibarıyla 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan vakıf yükseköğretim kurumları öğrencilerinden olup Yükseköğretim Kurulunca Süleyman Demirel Üniversitesine yerleştirilenlerden katma değer vergisi dâhil olarak tahsil edilen öğrenim ücretlerinin içerisindeki katma değer vergisinin ayrıştırılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, 2024 yılı itibariyle Üniversitece 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarından gelen öğrencilerin öğrenim ücretlerinin içerisindeki katma değer vergisinin ayrıştırılacağı ve vergi dairesine beyan edilerek ödenmesinin sağlanacağı ifade edilmiştir.
Bu durumda söz konusu hatalı uygulama sebebiyle 2023 yılı sonu itibarıyla vergi dairesine katma değer vergisi beyannamesi ile beyan edilerek ödenmesi gereken toplam 25.586,85 TL’lik katma değer vergisinin ödenmesi için gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir.