|
ÖZET: Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Döner Sermaye İşletmesi, tahsil edilebilme niteliğini kaybetmiş bazı alacakları şüpheli ticari alacaklar hesabında izlemeye devam etmektedir. 2007 tarihli Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, şüpheli ticari alacakların, vadesi geçmiş, protesto edilmiş veya hukuki süreçte olan alacaklar için kullanılacağını belirtmektedir. Ancak, tahsil edilemeyeceği kesinleşen alacakların bu hesaplardan çıkarılması gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, Trakya Üniversitesi’nin mali tablolarında 128.01 “Dava ve Takipteki Alacaklar” ile 128.09 “Diğer Şüpheli Ticari Alacaklar” alt kodlarında toplam 574.890,27 TL alacak kaydedilmiştir. Bu alacaklar için 2017 yılında karşılık ayrılmış, ancak o tarihten bu yana bu tutarın izlenmeye devam edildiği tespit edilmiştir. Alacakların hangi tarihte tahakkuk ettiği, hangi faaliyetlerden kaynaklandığı ve tahsilat için hukuki işlem yapılıp yapılmadığına dair herhangi bir bilgiye ulaşılamamıştır. Kamu İdaresi, 2008 yılına kadar yapılan incelemelerde bu alacaklarla ilgili bilgi ve belgeye ulaşılamadığını belirtmiş, hukuk biriminin icra dosyaları üzerindeki incelemelerinin sürdüğünü ifade etmiştir. Bu durum, tahsil edilemeyen alacakların mali tablolarda yer alması nedeniyle 128 ve 129 nolu hesaplarda 574.890,27 TL fazla görünmesine yol açmaktadır. |
BULGU: Tahsil Edilme Niteliğini Kaybetmiş Bazı Alacakların Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında İzlenmeye Devam Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Döner Sermaye İşletmesinin şüpheli ticari alacaklar hesabında kayıtlı alacağın tahsil edilebilme kabiliyetini yitirmiş olmasına rağmen bu hesapta izlenmeye devam edildiği görülmüştür.
01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 109’uncu maddesinde; Şüpheli Ticari Alacaklar hesabının, işletmelerin mal ve hizmet satış faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış alacakların izlenmesi için kullanılacağı,
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 110’uncu maddesinde; tahsili şüpheli hâle gelen alacakların 128 Şüpheli Ticari Alacaklara borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği,
Aynı maddenin 1/b-3 bendinde; Karşılık ayrılmış şüpheli alacaklardan tahsil edilemeyeceği kesinleşenler bir taraftan bu hesaba alacak, 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabına borç; diğer taraftan alacağın tahsil edilememesinde sorumluluğu saptanan personel adına 135 Personelden Alacaklar hesabına borç, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar hesabına alacak kaydedileceği,
belirtilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükmü gereği işletmenin kendi faaliyet alanı kapsamında gerçekleştirdiği mal ve hizmet satışlarından kaynaklı alacaklardan vadesinde ödenmeyen, ödenmediği için protesto edilmiş ya da dava veya icra safhasında olan alacakların olağan alacakların kayıtlı olduğu hesaplar yerine Şüpheli Ticari Alacaklar hesabında izlenmesi gerektiği, alacağın tahsiline yönelik tüm idari işlemler ve nihayetinde hukuki takip sonucu tahsil edilme kabiliyetinin bulunmadığı kesinleşenlerin şüpheli ticari alacaklardan ve şüpheli ticari alacakların karşılığından çıkarılmaları, diğer taraftan alacağın tahsil edilememesinde sorumluluğu saptanan personel adına borç kaydedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimlerde, Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Döner Sermaye İşletmesi mali tablolarında 128.01 “Dava ve Takipteki Alacaklar” ile 128. 09 “Diğer Şüpheli Ticari Alacaklar” alt kodunda toplam 574.890,27 TL alacağın izlendiği, bu alacaklar için 2017 yılında karşılık ayrıldığı ve o tarihten itibaren 574.890,27 TL’nin 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabında izlenmeye devam edildiği, bu alacakların hangi tarihte tahakkuk ettirildiği, hangi faaliyetten kaynaklandığı, bunların vadesinin hangi tarih olduğu, bunlara tahsiline yönelik hukuki takibin yapılıp yapılmadığı konusunda herhangi bir veriye ulaşılamamış olup, söz konusu alacakların yıllardır 128 ve 129 nolu hesaplarda kayıtlı bulunduğu anlaşılmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, muhasebe program kayıtları üzerinden 2008 yılına kadar geriye yönelik yapılan incelemede söz konusu alacakların hangi tarihte tahakkuk ettirildiği, hangi faaliyetten kaynaklandığı, vadelerinin hangi tarih olduğu, bu alacakların tahsiline yönelik icra takibinin yapılıp yapılmadığı konusunda herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılamadığı, hukuk birimi tarafından icra dosyaları üzerinde başlatılan incelemelerin devam etmekte olduğu, bu çalışmalar sonucunda elde edilecek bilgi ve belgelerin Trakya Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığına gönderilerek gerekli düzeltme işlemenin yapılacağı bilgisi verilmiştir.
Bu itibarla tahsil edilebilme niteliğini yitirmiş alacağın kurum mali tablolarında yer verilmesi suretiyle 128 ve 129 nolu hesaplarda 574.890,27 TL fazla gözükmesine sebebiyet verilmektedir.