Tahsili Geciken Gelirlerin Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi (Sayıştay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Harran Üniversitesi’nin 2021 yılına ait Sayıştay denetim raporunda, tahakkuk ettirilen taşınmaz kira gelirlerinin muhasebe kayıtlarında yeterince izlenmediği belirlenmiştir. İncelemeler sonucunda, üniversitenin 1.094.405,62 TL tutarında kira geliri tahakkuk ettirdiği, bunun 624.123,55 TL’sinin tahsil edildiği, ancak 470.282,07 TL’lik kısmının tahsil edilmesine rağmen muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 54 ve 55. maddeleri gereği, tahsil edilmeyen gelirlerin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’na kaydedilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Denetim bulguları, kamu idaresinin mali raporlarının doğruluğunu ve güvenilirliğini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’nin 2021 yılı gelir tablosunda toplam gelir 363.315.118,86 TL, toplam gider ise 303.542.957,07 TL olarak kaydedilmiş ve yıl sonu net karı 6.348.338,46 TL olarak belirlenmiştir. Ayrıca, üniversitenin döner sermaye işletmeleri arasında 19’unun aktif olduğu anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, denetim raporu, Harran Üniversitesi’nin mali raporlarının genel olarak doğru ve güvenilir olduğunu ortaya koymakla birlikte, tahsil edilmeyen gelirlerin muhasebe kayıtlarına işlenmemesi gibi önemli bir eksikliğe dikkat çekmiştir. Bu durum, ilgili yönetmeliklere aykırı olarak değerlendirilmiştir.

BULGU: Tahsili Geciken Gelirlerin Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Harran Üniversitesi tarafından 2021 yılında tahakkuk ettirilen taşınmaz kira gelirlerinden tahsil edilmeyenlerin muhasebe kayıtlarında takip edilmediği tespit edilmiştir.
Yapılan incelemede idarenin 2021 yılında 1.094.405,62 TL taşınmaz kira geliri tahakkuk ettirdiği, bu tutarın 624.123,55 TL kısmının bütçe geliri olarak tahsil edildiği, kalan 470.282,07 TL kısmının ise tahsil edilmemesine rağmen; bu tutarın muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 54 ve 55’inci maddelerinde 121 Gelirlerden Takipili Alacaklar Hesabı’nın işleyişine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Söz konusu hükümlere istinaden tahsil edilmeyen gelirlerin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’na kaydedilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, tahsil edilmeyen gelirlerin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nda izlenmemesinin Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu değerlendirilmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr

HARRAN ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETMESİ
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 25
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 27
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 27
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 27
İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 28
DENETİM GÖRÜŞÜ 28
DENETİM BULGULARI 28
T.C. Sayıştay Başkanlığı
KISALTMALAR
DMİS: Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi
T.C. Sayıştay Başkanlığı
BULGU LİSTESİ
A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
B. Diğer Bulgular
1. Giderlerin Fonksiyonel Ayrıma Göre Sınıflandırılmaması
2. Hastane Yönetim Bilgi Sistemi Alımının Doğrudan Gider Yazılması
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik ile 25.12.1999 tarihli ve 23917 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği hükümlerine göre kurulmuştur.
Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nin 2’inci maddesine göre İşletmenin faaliyet alanında yer alan iş ve hizmetler;
Yükseköğretim Kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma, eğitim organizasyonu, eğitici, öğretici, tanıtıcı kurs, konferans, seminer, sempozyum gibi iş ve benzeri hizmetleri yapmak,
Laboratuar, atölye, arazi ve benzeri hizmet birimlerinde yapılacak tetkik, analiz, deney, bakım, tamir, basım, yayın, cilt ve üretim ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yapmak,
Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek birimlerin faaliyet alanları ile sınırlı olmak üzere iş ve hizmetler ile canlı materyal, tarımsal ürün, diğer mallar üretmek ve elde edilen ürünleri kanunda belirtilen esaslara göre pazarlamak,
Hastanelerde klinik, poliklinik, laboratuar ve ameliyathanelerde her çeşit muayene, tahlil, tetkik, tedavi ve bakım ile ilgili faaliyetlerde bulunmak,
Açılmış bulunan her türlü insan ve hayvan sağlık hizmetleri ile ilgili yataklı ve yataksız, sabit ve geçici kuruluşları işletmek,
Pedagojik formasyon, yabancı dil, bilgi işlem yazılı donanım ve eğitim hizmetleri,
olarak sayılmıştır.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
İşletmenin Yönetim Kurulu Üniversite Yönetim Kuruludur. Harcama yetkilisi ise Rektör olup bu yetkisini rektör yardımcılarına, dekanlara veya müdürlere devredebilir.
Döner Sermaye Saymanlığında Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli olan 3 kişi 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre çalışmaktadır. Bunun dışında maaş ve ücretlerini döner sermaye işletmesi üzerinden alan 394 personel bulunmaktadır.
Mali Yapı
Döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesine ilişkin usul ve esaslar Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile düzenlenmiştir.
Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün, 2021 yılı gelir tablosuna göre İşletmenin gider toplamı 303.542957,07 TL, gelir toplamı 363.315.118,86 TL olup, gelir tablosunda yıl sonu itibariyle tahakkuk eden dönem net karı 6.348.338,46 TL’dir. Harran Üniversitesi’nin toplam 29 adet döner sermaye işletmesi olup, 2021 yılında bunların 19 tanesinin faal olduğu anlaşılmıştır.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Üniversite’de, Döner Sermaye muhasebe işlemleri Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olup tahakkuk esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Döner sermaye bütçesinin hesapları Döner Sermaye Saymanlığınca Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS) üzerinden yürütülmektedir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi ile Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 573’üncü maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
• Birleştirilmiş veriler defteri,
• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Gelir tablosu,
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
DENETİM GÖRÜŞÜ
Harran Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
DENETİM BULGULARI
Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.