|
ÖZET: Tahsili şüpheli hale gelen alacakların, Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı’nda izlenmediği tespit edilmiştir. 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, üniversite ve döner sermaye işletmesinin hukuk müşavirliğine bildirilen icra aşamasındaki alacaklara rağmen, 128 ve 129 numaralı hesapların kullanılmadığı anlaşılmaktadır. Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı, işletmelerin mal ve hizmet satışları sonucunda oluşan, ödeme süresi geçmiş ve çeşitli hukuki süreçlere intikal etmiş alacakların takibi için gereklidir. Ancak, işletmenin mali tablolarında yıllar içinde biriken şüpheli alacakların detayları hakkında yeterli bilgi sağlanamamaktadır.
Bu durumun çözülmesi için geçmişe dönük muhasebe işlemlerinin ve belgelerin incelenmesi, tespit edilen alacakların tahsilat süreçlerinin hızlandırılması gerekmektedir. Yönetmelik uyarınca, tahsilatı yapılmadan devreden alacakların zamanaşımına uğraması, kişisel sorumluluk doğurabilmektedir. Bu nedenle, Hukuk Müşavirliği ile iş birliği içinde kapsamlı bir çalışma yapılarak “120 Alıcılar” ve “121 Alacak Senetleri” hesaplarındaki alacakların detayları belirlenmeli, tahsilat sorunları olan alacaklar için hukuki süreçler başlatılmalıdır. Ayrıca, kamu idaresinin 2022 yılı içinde muhasebe ve hukuk birimlerinin katılımıyla şüpheli alacakların tespitine yönelik çalışmalar yapacağı belirlenmiştir. Mahkeme kararıyla tahsilatı imkânsız hale gelen alacakların muhasebe kayıtlarından düşülmesi ve bu süreçte personelin sorumluluğu varsa ilgili tutarın kişi borcuna alınması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Tahsili Şüpheli Hale Gelen Alacakların Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında Takip Edilmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
İşletmenin hukuk müşavirliğine bildirilen icra safhasında alacakları bulunmasına karşın 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı ile 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı Hesaplarının kullanılmadığı anlaşılmıştır.
Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı’nın, işletmelerin mal ve hizmet satış faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış alacakların izlenmesi için kullanılacağı, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde ifade edilmektedir.
İşletmenin mali tablolarında yer alan ve yıllar itibariyle aktarılan şüpheli alacağın detayı hakkında sağlıklı bilgiye ulaşılamamaktadır. İlgili tutarın detayının ortaya konulabilmesi için geçmişe dönük muhasebe işlem fişleri ve eki evrakların incelenmesi, yapılan çalışma sonrasında Kurum alacağı tespit edilen tutarların tahsiline yönelik işlemlerin ivedilikle yapılması gerekmektedir.
Ticari alacaklar hesap grubunda tahsilatı yapılmadan devreden alacakların zamanaşımına uğraması nedeniyle kişi sorumluluğunun doğacağı anılan Yönetmelik’te belirtilmektedir. Bu nedenle, Hukuk Müşavirliği ile ortak, geçmiş dönemi içeren, kapsamlı bir çalışma yapılarak “120 Alıcılar” ve “121 Alacak Senetleri” Hesablarında yıllar itibariyle devreden alacakların detaylarının tespit edilip, tahsilatında problem olan alacaklara ilişkin hukuki süreçlerin başlatılması, bu alacakların da 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabına aktarılması ve karşılık ayrılması gerekmektedir.
Kamu idaresinin de 2022 yılı içerisinde muhasebe ve hukuk birimlerinin katılımıyla şüpheli alacakların tespitine yönelik çalışmalar yürüteceği tespit edilmiştir.
Hukuki süreç sonunda mahkeme kararıyla tahsilatı imkânsız hale gelen ticari alacakların da doğru muhasebe işlemleri ile kayıtlardan düşülmesi ve tahsilatın imkânsız hale gelmesinde personelin sorumluluğu varsa ilgili tutarın kişi borcuna alınması gerekmektedir.