ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, Ziraat Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi Birimi’ne ait 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabı’nda yer alan 360.476,59 TL tutarındaki alacakların, dava veya icra aşamasına geçmiş olmasına rağmen 138 Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabı’na aktarılmadığı ve 139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı Hesabı’nda karşılık ayrılmadığı tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, tahsili şüpheli hale gelen alacakların izlenmesi ve karşılık ayrılması gerektiğini açıkça belirtmektedir.

Yönetmelik gereğince, ödeme süresi geçmiş ve tahsilat riski artmış alacakların, 138 Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabı’na kaydedilmesi ve bu alacaklar için 139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı Hesabı’nda karşılık ayrılması zorunludur. Ancak yapılan inceleme sonucunda, Ziraat Fakültesi’nde bu işlemlerin gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır.

Kamu idaresinin verdiği yanıtta, Ziraat Fakültesi Dekanlığı’nın 24.01.2025 tarihli yazısıyla alacakların ilgili hesaplara aktarılması talep edildiği ve Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü’nün gerekli muhasebe kayıtlarını yaptığı belirtilmiştir. Sonuç olarak, bu tespit 14.02.2025 tarihli muhasebe işlem fişi ile düzeltilmiştir.

BULGU: Tahsili Şüpheli Hale Gelen Diğer Çeşitli Alacakların Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabında Takip Edilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Ziraat Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi Biriminin 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabına kayıtlı olan 360.476,59 TL tutarında alacağı dava veya icra safhasına aktarıldığı halde, bu alacakların 138 Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabına aktarılmadığı ve 139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı Hesabında karşılık ayrılmadığı görülmüştür.

Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “138 Şüpheli diğer alacaklar hesabı” başlıklı 121’inci maddesinin birinci fıkrasında, şüpheli diğer alacaklar hesabının, ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi birkaç defa uzatılmış veya yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış diğer alacakların izlenmesi için kullanılacağı açıklanmıştır.

Aynı Yönetmelik’in şüpheli alacakların işleyişine ilişkin 122’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin birinci alt bendinde, tahsili şüpheli hâle gelen diğer alacakların bu hesaba borç, ilgisine göre 135 Personelden Alacaklar Hesabına veya 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.

Yine aynı Yönetmelik’in “139 Şüpheli diğer alacaklar karşılığı hesabı” başlıklı 123’üncü maddesinin birinci fıkrasında, şüpheli diğer alacaklar karşılığı hesabının, şüpheli diğer alacakların tahsil edilememe ihtimalinin kuvvetlenmiş olması hâlinde, bu tür risklerin giderilmesini sağlamak üzere ayrılan karşılıkların izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 124’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin birinci alt bendinde de şüpheli diğer alacaklar için ayrılan karşılık tutarlarının bu hesaba alacak, 654 Karşılık Giderleri Hesabına borç kaydedileceği kurala bağlanmıştır.

Anılan Yönetmelik’in zikredilen hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, dava veya icra safhasına aktarılmış diğer çeşitli alacakların 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabından çıkarılarak 138 Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabında takip edilmesi ve ayrıca bunlardan tahsil edilmeme riski kuvvetlenmiş olanların tahsil edilmeme risklerinin giderilmesinin sağlanması için 139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı Hesabında karşılık ayrılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede; Ziraat Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi Biriminin 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabında takip edilen 360.476,59 TL alacağının dava ve icraya konu olduğu halde, bu alacakların 138 Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabına aktarılmadığı ve tahsil edilmeme risklerinin giderilmesi için 139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı Hesabında karşılık ayrılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında özetle; Ziraat Fakültesi Dekanlığı Araştırma ve Uygulama Çiftlik Müdürlüğü tarafından 24.01.2025 tarihli ve E-1636239-869-1216901 sayılı yazı ile söz konusu alacakların 138 Şüpheli Alacaklar Hesabına aktarılması ve 139 Şüpheli Alacaklar Karşılığı Hesabında karşılık ayrılması için Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğüne yazıldığı ve Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğünce de gerekli muhasebe kayıtlarını yaptığı belirtilmiştir.

Sonuç itibariyle; söz konusu tespit kurum tarafından 14.02.2025 tarihli ve 2025/3024 ve 2025/3025 yevmiye no.lu muhasebe işlem fişi ile düzeltilmiştir.