ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu idarelerinin tahsis ettiği taşınmazlara ait birikmiş amortismanların muhasebe kayıtlarında izlenmediğini ortaya koymuştur. 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri, duran varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 202 ve 203’üncü maddeleri, tahsis edilen taşınmazların muhasebe işlemlerinin nasıl gerçekleştirilmesi gerektiğini açıklamaktadır.

Yapılan incelemeler sonucunda, idarenin binaların tahsisine ilişkin kayıtlarının doğru olduğu ancak bu taşınmazlara ait amortisman kayıtlarının eksik olduğu tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu duruma ilişkin gerekli muhasebe kayıtlarının yapıldığını belirtmiş; ancak bu tespit, 28.04.2023 tarihli 4468 sayılı muhasebe işlem fişi ile düzeltilmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, tahsis edilen taşınmazlara ilişkin amortisman kayıtlarının düzenli bir şekilde yapılması gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Tahsis Edilen Taşınmazlara Ait Birikmiş Amortismanların Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresinin tahsis ettiği taşınmazlara ilişkin daha önceden ayırmış olduğu amortisman tutarlarının, muhasebe kayıtlarından çıkışının yapılmadığı görülmüştür.
47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve Tükenme Payına Tabi Duran Varlıklar” başlıklı 3’üncü maddesinde; 252 Binalar Hesabı’nda izlenen duran varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi olduğu ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 202’nci maddesinde; bu hesabın, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı, “Hesabın İşleyişi” başlıklı 203’üncü maddesinde ise; tahsise konu edilen taşınmazların, tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden 500 Net Değer Hesabı’na borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak kaydedileceği, aynı zamanda varlığa ilişkin ayrılmış olan amortisman tutarının bu hesaba borç, 500 Net Değer Hesabı’na alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; kamu idarelerinin binaların tahsis edilmesine ilişkin işlemlerinde varlığa ilişkin ayrılmış olan amortisman tutarını, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na borç, 500 Net Değer Hesabı’na alacak yazmak suretiyle muhasebeleştireceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; İdare tarafından binaların tahsis edilmesine ilişkin kayıtların doğru bir şekilde yapıldığı ancak bu taşınmazların amortismanlarına ilişkin kayıtların yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin olarak gerekli muhasebe kayıtlarının yapıldığı belirtilmiştir. Söz konusu tespit; kurum tarafından 28.04.2023 tarih 4468 sayılı muhasebe işlem fişi ile düzeltilmiştir.
İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda tahsise konu edilen taşınmazlara ilişkin amortisman kayıtlarının yapılması gerekmektedir.