|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarının eksik olduğunu ortaya koymuştur. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen kurallar gereği, tahsis edilen taşınmazların 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252-Binalar Hesabı gibi hesaplarda izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planı da bu kayıtların nasıl tutulması gerektiğine dair yardımcı hesaplar sunmaktadır.
Ayrıca, 27.04.2015 tarihli Muhasebat Genel Müdürlüğü yazısında, tahsisli taşınmazların muhasebeleştirilmesine yönelik detaylı açıklamalar ve örnekler yer almaktadır. Taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresi, ilgili belgeleri muhasebe birimine sunduğunda, gerekli kayıtların yapılması gerektiği ifade edilmektedir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, idarenin tahsis ettiği bina ve arsalarla ilgili olarak gerekli muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, diğer kurumlara tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilmektedir. İdare, bu eksikliklerin giderilmesi için gerekli adımları atacağını ifade etmiştir. |
BULGU: Tahsis Edilen Taşınmazların İlgili Varlık Hesaplarında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kurum tarafından tahsis edilen taşınmazlara ilişkin gerekli muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 130, 131 ve 132’nci maddeleri ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 188, 189, 190, 191, 192 ve 193’üncü maddelerinde tahsis edilen taşınmazların niteliklerine göre 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252-Binalar Hesabında izleneceği belirtilmiştir. Bu amaçla Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında yardımcı hesaplar oluşturulmuş ve tahsislerin durumuna göre tesis edilen 02.Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar ve/veya 03.Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar yardımcı hesaplarında kamu idaresince takip edileceği belirlenmiştir.
27.04.2015 tarih ve 4167 sayılı Muhasebat Genel Müdürlüğü yazısında ise, herhangi bir taşınmazı tahsisli kullanan ve kullandıran kurumların muhasebe kayıtlarını nasıl gerçekleştireceğine dair açıklamalar yapılmış ve örneklere yer verilmiştir. Aynı yazıda “1.3.Tahsis işleminin muhasebeleştirilmesi” başlığı altında; “Taşınmaz maliki kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; 500-Net Değer Hesabına (11.Tahsis Edilen Taşınmazlar) borç, ilgisine göre 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252-Binalar Hesabına (02.Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar) alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına (13.Tahsis Edilen Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarı) alacak kaydedilecektir. Bu kayıtlar taşınmazın mülkiyet kayıtlarının bulunduğu muhasebe birimlerince yapılacaktır. Taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; ilgisine göre 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252-Binalar Hesabına (03.Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar) borç, 500-Net Değer Hesabına (12.Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar) alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 500-Net Değer Hesabına (13.Tahsis Edilen Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarı) borç, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilecektir. Bu kayıtlar taşınmazı tahsisli olarak kullanan idarenin taşınmaza ilişkin harcamalarını muhasebeleştiren ilgili muhasebe birimlerince yapılacaktır.” ifadeleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca taşınmazların yönetimi ve kontrolü için idarelerce tahsis edilen ve tahsisli kullanılan taşınmazlarla ilgili farklı bir kayıt düzeni bulunduğundan, idarece tahsis edilen taşınmazlarla ilgili yapılacak kayıtların da buna uygun olarak tutulması gerektiği değerlendirilmektedir.
Yapılan incelemede; İdare tarafından tahsis edilen bina ve arsalarla ilgili olarak, 250 Arsa ve Araziler Hesabı, 252 Binalar Hesabı ve 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ile 500 Net Değer Hesabına gerekli kayıtların yapılmadığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından, gerekli işlemlerin bulguda belirtilen şekilde mevzuata uygun olarak yerine getirileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, diğer kurumlara tahsis edilen arsa ve binalara ilişkin muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılması gerekmektedir.