ÖZET: Denetim raporlarına göre, 2024 yılı itibarıyla Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından diğer kamu kurumlarına tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığı belirlenmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 47. maddesi ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75. maddesi, kamu idarelerinin taşınmazlarını birbirlerine tahsis etme yetkisini düzenlemektedir. Bu taşınmazların kamu hizmeti amacıyla kullanılması gerektiğinden, tahsis işlemlerinin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi önem arz etmektedir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, tahsis edilen taşınmazların hangi hesaplarda izleneceğini ve muhasebe kayıtlarının nasıl yapılacağını detaylandırmaktadır. Ancak yapılan denetimlerde, bu taşınmazların tahsis kayıtlarının tutulmadığı ve dolayısıyla belediyenin bilançosunda yanlış bir görünüm oluşturduğu tespit edilmiştir. Bu durum, belediyenin 2024 yılı bilançosunun güvenilirliğini zedelemektedir.

Sonuç olarak, tahsis edilen taşınmazların muhasebeleştirilmemesi, belediyenin mali raporlamasında eksikliklere yol açmakta ve gerçek durumu yansıtmamaktadır. Kamu idaresi, bu hususlara dikkat edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

BULGU: Tahsis Edilen Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye tarafından diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen taşınmazlara ilişkin tahsis işlemlerinin muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 47’nci maddesinde kamu idarelerinin, kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirmek amacıyla mülkiyetlerindeki taşınmazları birbirlerine tahsis edebileceği hüküm altına alınmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinde de benzer bir düzenleme ile belediyelere kendilerine ait taşınmazları diğer kamu idarelerine tahsis etme yetkisi verilmiştir.

Tahsis işleminin konusu olan taşınmaz mal, kamu hizmetinin ifası amacıyla ilgili idarenin kullanımına bırakıldığından tahsis yapan ve yapılan idarelerin, bu kaynakların tam ve doğru olarak raporlanmasını teminen tahsis işlemini muhasebeleştirmesi gerekmektedir.

Nitekim Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 188 ve 192’nci maddelerinde de tahsis edilen taşınmazların niteliğine göre, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabında takip edileceği hükmüne yer verilmiştir. Anılan Yönetmelik’in 189’uncu ve 193’üncü maddelerinde ise tahsis işleminin muhasebe kayıtlarının nasıl yapılacağı ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Bu hükümlere göre; İdare tarafından tahsis edilen taşınmazların, kayıtlı değerleri üzerinden 250.02, 251.02 ve 252.02 Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar Hesaplarına alacak, 500.11 Tahsis Edilen Taşınmazlar Hesabına borç; ayrılmış amortisman tutarlarının da 500.13 Tahsis Edilen Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarları Hesabına alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir.

Yapılan denetimlerde; İdarenin diğer kurumlara tahsisli olarak kullandırılan taşınmazları bulunduğu fakat bunlara ilişkin tahsis kaydı yapılmadığından söz konusu taşınmazların İdare tarafından kullanılmadığı halde hala bilançosunda ve İdarenin kullanımındaymış gibi göründüğü tespit edilmiştir.Tahsis edilen taşınmazların muhasebeleştirilmemesi sonucunda Belediyenin 2024 yılı Bilançosu söz konusu taşınmaz hesapları alt kodlarında ve 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ile 500 Net Değer Hesabı alt kodları itibariyla doğru ve güvenilir bilgi sunmamaktadır.

Kamu idaresince, bulguda tespit edilen hususlara dikkat edileceği belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar gereği, belediye tarafından diğer kamu kurumlarına tahsis edilen taşınmazların kurumun muhasebe kayıtlarında eksik ve hatalı kaydedilmesi ve amortisman ayrılmaması sebebiyle 2024 yılı bilançonun gerçek duruma uygun olmadığı değerlendirilmiştir.