ÖZET: Vakıflar Bölge Müdürlükleri tarafından tahsis edilen bazı taşınmazların tahsis amacı doğrultusunda kullanılmadığı tespit edilmiştir. Mevcut mevzuat hükümlerine göre, hayrat taşınmazlar kamu kurum ve kuruluşlarına ya da benzer amaçlı vakıflara tahsis edilebilir, ancak bu taşınmazların herhangi bir şekilde başkalarına devredilemeyeceği belirtilmiştir. İncelemeler sonucu bazı Vakıflar Bölge Müdürlüklerinde yapılan çalışmalarta, İstanbul 1.Bölge’de bulunan taşınmazın bir vakfın kullanımında olduğu, İzmir Bölge’de bulunan taşınmazın bir anonim şirket tarafından kullanıldığı ve diğer taşınmazların tahsis amacı doğrultusunda kullanılamadığı görülmüştür. Bu durum, mevzuat hükümlerine ve kurumlarla yapılan tahsis şartlarını düzenleyen protokollerine aykırı olduğu değerlendirilmektedir.

BULGU: Tahsis Edilen Taşınmazların Tahsis Amacı Doğrultusunda Kullanılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Vakıflar Bölge Müdürlükleri tarafından tahsis edilen bazı taşınmazların tahsis amacı doğrultusunda kullanılmadığı görülmüştür.
5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nun “Hayrat Taşınmazların Tahsisi” başlıklı 16’ncı maddesinde; hayrat taşınmazların vakfiyelerinde yer alan amaçlarda kullanılmak üzere kamu kurum ve kuruluşlarına ya da benzer amaçlı vakıflara tahsis edilebileceği hüküm altına alınmıştır.
Vakıflar Yönetmeliği’nin “Tahsis Edilen Taşınmazların Kullanımı” başlıklı 63’üncü maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) bendinde “Taşınmazın bütünü veya bir bölümü başkalarına devredilemez, kullandırılamaz.”
Mezkur maddenin (3) numaralı fıkrasında ise “Genel Müdürlükten izin alınmak kaydıyla taşınmazın bir bölümü veya bütününde vakfın iktisadi işletmesi veya kamu kurumlarının sahibi ve ortağı olduğu iktisadi teşekküller tarafından amacın tahakkukuna matuf iktisadi faaliyet gösterilebilir.”
Kurumlarla yapılan Tahsis Protokolünün “Tahsis Şartları” başlıklı 3’üncü maddesine göre “…Taşınmazın bütünü veya bir bölümü başka kişi, kurum ve kuruluşa devredilemeyecektir. Devredildiğinin tespiti halinde taşınmaz derhal tahliye edilecektir.” Buna ilave olarak aynı protokolde tahsis edilen taşınmazın tahsis amacı doğrultusunda kullanılacağı da belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde Genel Müdürlük tarafından vakfiyedeki amaçlar doğrultusunda kullanılmak şartıyla kurum ve kuruluşlara ya da benzer amaçlı vakıflara taşınmazların tahsis edilebileceği; fakat tahsis edilen taşınmazların hiçbir şekilde başka kurum ve kuruluşlara devredilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Bazı Vakıflar Bölge Müdürlüklerinde yapılan incelemelerde şöyle sonuçlar çıkmıştır:
İstanbul 1.Bölge 867 ada 34-35 parsellerde bulunan İstanbul Büyükşehir Belediyesine tahsisli taşınmazın bir vakfın kullanımında olduğu,
İzmir Bölge 752 ada 7 parselde bulunan taşınmazın bir kısmı ya da bütünü tahsis edilen vakfın kurucusu olduğu bir anonim şirket tarafından kullanıldığı,
İstanbul 1.Bölge 137 ada 7-8 parselde bulunan taşınmazın tahsis amacı doğrultusunda kullanılamadığı (ilgili taşınmazda yapılması gereken restorasyon çalışmaları yapılmadığı için kullanılamamakta),
İstanbul 1.Bölge 2723 ada 10 parselde bulunan taşınmazın tahsis amacı doğrultusunda kullanılamadığı (ilgili taşınmazda yapılması gereken restorasyon çalışmaları yapılmadığı için kullanılamamakta),
İstanbul 1.Bölge 2183 ada 17 parselde bulunan taşınmazın tahsis amacı doğrultusunda kullanılamadığı (ilgili taşınmazda yapılması gereken restorasyon çalışmaları yapılmadığı için kullanılamamakta),
Bölge müdürlükleri tarafından tahsis edilen yukarıda ada ve parseli verilen taşınmazların tahsis amacı doğrultusunda kullanılmaması, kullanımının başka bir vakfa devredilmesi ve bir ticaret şirketi tarafından bir kısmı ya da bütününün kullanılması mevzuat hükümlerine ve kurumlarla yapılan tahsis şartlarını düzenleyen tahsis protokollerine aykırı olduğu değerlendirilmektedir.