BULGU: Tahsis Edilen Taşınmazların ve Bunlara Ait Birikmiş Amortismanların Net Değer Hesabında İzlenmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Kamu İdaresince tahsis edilen taşınmazların ve bunlara ait birikmiş amortismanların 500-Net Değer Hesabı’nda izlenmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe Muhasebe Yönetmeliği’nin maddi duran varlıklar hesap grubuna ilişkin işlemlerin düzenlendiği 187’nci maddesinde; kamu idarelerinin mülkiyetindeki taşınmazlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenler ile tahsisli kullanılan taşınmazların yardımcı hesaplar itibariyle izleneceği ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 250-Arazi ve Arsalar Hesabına ilişkin 189’uncu maddesinde; tahsise konu edilen arazi ve arsaların tahsis eden kurum tarafından arazi ve arsaların kayıtlı değeri üzerinden 250-Arazi ve Arsalar Hesabına alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedilmesi gerektiği, 252-Binalar Hesabına ilişkin 193’üncü maddesinde; tahsise konu edilen binaların tahsis eden kurum tarafından binaların kayıtlı değeri üzerinden 252-Binalar Hesabına alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedileceği; ayrıca binalara ilişkin ayrılmış amortisman tutarının 500-Net Değer Hesabına alacak, 257-Birikmiş Amortisman Hesabına borç kaydedilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında ise İdarelerin tahsis ettiği taşınmazlar için Yönetmelik gereği yapacağı kayıtlarda kullanacağı hesaplar, 500.11 Tahsis Edilen Taşınmazlar Hesabı ve 500.13 Tahsis Edilen Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarları Hesabı olarak belirlenmiştir.
Tahsis edilen veya tahsisli kullanılan taşınmazlar için detaylı hesap planında yer alan ikinci düzeydeki kodlara uygun tasnif yapılmaması, mali tablolarda hangi tutarda taşınmazın İdarenin kendi mülkiyetinde olduğu, hangi tutarda taşınmazın tahsis edildiği veya tahsisli kullanıldığının anlaşılamamasına neden olmakta, 250- Arazi ve Arsalar, 252-Binalar ve 500- Net Değer Hesaplarında hataya yol açmaktadır.
Yapılan incelemede; Kamu İdaresince 15 adet arazi, arsa ve binalardan oluşan taşınmazın tahsis edildiği ancak bu taşınmazların 500.11 Tahsis Edilen Taşınmazlar Hesabı ile 500.13 Tahsis Edilen Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarları Hesabında izlenmediği anlaşılmıştır.
Mali tabloların taşınmazların mülkiyet ve kullanım durumları hakkında doğru ve güvenilir bilgi sunması açısından, tahsis işlemlerinin Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile Mahalli İdareler Hesap Planına uygun olarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.


ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi tarafından tahsis edilen taşınmazlar ve birikmiş amortismanlar, 500-Net Değer Hesabı’nda izlenmemektedir. Mahalli İdareler Bütçe Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, tahsis edilen taşınmazların kayıtları, belirlenen hesaplar aracılığıyla yapılmalıdır. Ancak, yapılan incelemelerde, 15 adet taşınmazın ilgili hesaplarda izlenmediği tespit edilmiştir. Bu durum, mali tabloların güvenilirliğini olumsuz etkilemekte ve taşınmazların mülkiyet durumu hakkında belirsizlik yaratmaktadır.