|
ÖZET: Tahsis edilen ve tahsisli kullanılan taşınmazların muhasebe kayıtlarının eksikliği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir İlçe Belediyesi İdaresi, diğer kamu kurumlarına tahsis ettiği ve bu kurumlar tarafından kendisine tahsis edilen taşınmazları muhasebe kayıtlarına almamıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, tahsis edilen taşınmazların belirli hesaplarda izlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı tebliğ de, tahsis işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi gerektiğini ve bu süreçte hangi hesapların kullanılması gerektiğini belirtmektedir.
Taşınmazların tahsisi, kamu hizmetlerinin yürütülmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu nedenle, tahsis yapan ve yapılan idarelerin, kaynakların doğru bir şekilde raporlanabilmesi için muhasebe işlemlerini gerçekleştirmesi elzemdir. Ayrıca, 2006 tarihli yönetmelik gereğince, tahsisli taşınmazlarla ilgili tüm giderlerin tahsis edilen kurum tarafından karşılanması ve bu giderlerin muhasebe kayıtlarının düzenli bir şekilde tutulması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, İdare tarafından tahsisli olarak kullanılan 34 taşınmaz ve diğer kamu kurumlarına tahsis edilen 38 taşınmazın muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, tahsis edilen taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarının 2025 yılı içerisinde tamamlanacağına dair bir açıklamada bulunmuştur. Ancak mevcut durumda, tahsisli taşınmazlarla ilgili muhasebe kayıtlarının eksikliği, 2024 yılı sonu bilançosunda 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubu ve 500 Net Değer Hesabı’nın güvenilirliğini zedelemektedir. |
BULGU: Tahsis Edilen ve Tahsisli Kullanılan Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından diğer kamu kurumlarına tahsis edilen ve diğer kamu kurumları tarafından İdareye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 188, 189, 190, 191, 192 ve 193’üncü maddelerinde tahsis edilen taşınmazların niteliklerine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabında izleneceği belirtilmiştir. Bu amaçla , Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 41 sıra no.lu Tebliği yayımlanmış ve yardımcı hesaplar belirlenerek merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin detaylı hesap planına eklenmiştir. Tebliğ’e göre taşınmaz maliki kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; 500 Net Değer Hesabına borç, ilgisine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabına alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilecektir. Taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; ilgisine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 500 Net Değer Hesabına borç, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilecektir.
Tahsis işleminin konusu olan taşınmaz mal, kamu hizmetinin ifası amacıyla ilgili idarenin kullanımına bırakıldığından tahsis yapan ve yapılan idarelerin, bu kaynakların tam ve doğru olarak raporlanmasını teminen tahsis işlemini muhasebeleştirmesi gerekmektedir. Bununla birlikte 10.10.2006 tarih ve 26315 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in “Tahsisli taşınmaza ilişkin giderler” başlıklı 7’nci maddesi uyarınca; tahsisli taşınmazlar ile ilgili her türden giderin tahsis yapılan kurum tarafından karşılanması ve bu kapsamdaki muhasebe kayıtlarının tesis edilen bu işlemlere göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Tahsisli taşınmazlara ilişkin bilginin muhasebe kayıtlarında yer alması, İdarenin tahsise konu taşınmazları üzerindeki mali yükümlülükleri açısından da önem arz etmektedir.
Taşınmazlar üzerinde yapılan incelemelerde; İdare tarafından tahsisli olarak kullanılan 34 adet taşınmaz ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen 38 adet taşınmaza ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında; Belediyeye tahsis edilen ve başka kurumlara tahsis edilmiş olan binalar için 2025 yılı içerisinde gerekli muhasebe kayıtlarının yapılmasına yönelik çalışmaların başlatıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Kurum tarafından tahsise konu edilen taşınmazlara yönelik muhasebe kayıtlarının yapılmaması nedeniyle 2024 yıl sonu Bilançosunda 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubu ile 500 Net Değer Hesabı doğru ve güvenilir bilgi sunmamaktadır.