Tahsis Süresi Sona Eren Taşınmazların Tahliye Edilmemesi ve Bunlar İçin Ecrimisil Alınmaması (Sayıştay)

BULGU: Tahsis Süresi Sona Eren Taşınmazların Tahliye Edilmemesi ve Bunlar İçin Ecrimisil Alınmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Mülkiyeti veya kullanım hakkı il müdürlüklerine ait olan ve Bakanlığın izniyle spor federasyonlarına ücretsiz olarak tahsis edilen spor tesisi ve taşınmazlardan, tahsis süresi sona erenler için il müdürlükleri tarafından tahliye talebinin yapılmadığı ve fiili olarak kullanımı devam eden bu taşınmazlar için ecrimisil alınmadığı görülmüştür.
3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun ek 11’inci maddesinde; “…İl müdürlüğünün mülkiyetinde veya kullanımında bulunan spor tesisleri veya taşınmazların kullanım veya intifa hakkı; spor federasyonlarına, en az üçü olimpik olmak üzere toplam altı spor dalında faaliyet gösteren gençlik ve spor kulüplerine, yerel yönetimlere, kamu kurum ve kuruluşlarına protokol ile bedelsiz devredilebilir” hükmü yer almaktadır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne Ait Taşınmazların İdaresi Hakkında Yönetmelik’te düzenlenmektedir. Yönetmelik’in “Bedelsiz tahsis ve kullanma hakkı devri” başlıklı 71’inci maddesinde; tahsise veya devre ilişkin protokolde bulunması gereken hususlar, bu madde kapsamındaki tahsis ve kullanım hakkı devirlerinde taşınmazın gençlik ve spor hizmetleri faaliyetlerinde kullanımı şartı, bu kapsamdaki spor tesisi ve taşınmazların hiçbir surette üçüncü şahıslara devredilemeyeceği, yapılan protokol ve sözleşmelerin takip ve denetiminin il müdürlüğünce yapılacağı gibi ayrıntılı düzenlemeler mevcuttur.
Yönetmelik’in 71’inci maddesinin on birinci fıkrasında “Tahsis veya kullanma hakkı süresi sona eren veya iptal edilen taşınmazların tahliyesi, il müdürlüğünün talebi üzerine, 4/12/1984 tarihli ve 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre sağlanır ve taşınmaz, il müdürlüğünce görevlendirilecek memurlara boş olarak teslim edilir” denilmek suretiyle, süre bitiminde taşınmazların nasıl tahliye edileceği düzenlenmektedir.
Buna göre sürenin sonunda esas olan taşınmazların tahliye edilmesidir ancak tahliye talebinin ya da tahliyenin herhangi bir sebeple gerçekleşmemesi durumunda, bu kullanıcılar işgalci mahiyetinde olacaklardır. Bu durum ise, Yönetmeliğin 81’inci maddesinde “ecrimisil işlemleri” başlığı altında düzenlenmiş olup taşınmaz tespit tutanağına istinaden idarece bir ecirimisil bedelinin belirleneceği ve tespit komisyonunca karara bağlanacağı, takdir edilen ecrimisillerin 15 gün içinde fuzuli şagile tebliğ edileceği, süresi içinde rızaen ödenmeyen ecrimisil bedellerinin ise genel hükümlere göre icra takibi yapmak veya dava açmak suretiyle takip ve tahsil edileceği hüküm altına alınmaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; bedelsiz tahsis ve kullanım hakkı tesisinin, Bakanlığın izni ile il müdürlükleri tarafından yapılması, bu sürelerin sonunda ise Bakanlık tarafından sürenin uzatılmasına ilişkin bir karar alınmadıkça il müdürlüklerinin tahliye talep etmesi, muhtelif sebeplerle tahliyenin gerçekleşmemesi durumunda işgalcilerden ecrimisil bedeli alınması gerekmektedir.
Örnek olarak seçilen il müdürlüklerinde bu kapsamda yapılan tahsis ve devirlere ilişkin iş ve işlemler incelenmesi neticesinde; ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere 2021 yılı sonu itibariyle tahsis ve kullanım süresi bitmesine rağmen tahliyesi gerçekleştirilmeyen taşınmazların bulunduğu ve bu taşınmazlarda işgalci durumunda olan federasyonlara ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmediği tespit edilmiştir.
Tablo 7:Tahsis Süresi Dolduğu Halde Kullanımı Devam Eden ve Ecrimisil Bedeli Alınmayan Taşınmazlar

Süresi dolan bu tahsislere ilişkin süre uzatımı yapılıp yapılmayacağına dair il müdürlükleri tarafından Bakanlıktan görüş istenildiği ancak Bakanlık tarafından bu konuda cevap verilmediği, bu konuda inisiyatif kullanmak zorunda kalan il müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen uygulamanın ise Yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmaktadır.
Kamu idaresi cevabında, ecrimisil tahakkuk ve tahliye işlemlerinin ilgili Müdürlükler tarafından başlatılacağı, Ankara İl Müdürlüğünün ilgili süreçleri başlattığı, tahsis süresi uzatım taleplerinin ilgili Genel Müdürlük tarafından değerlendirme aşamasında olduğu ve bu hususta daha titiz hareket edileceği belirtilmiştir. Ancak cevap ekinde gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde; Ankara İl Müdürlüğü tarafından başlatılan sürecin henüz rayiç belirleme aşamasında olduğu buna göre il müdürlüklerince ecrimsil tahakkuk ettirilmesi yahut taşınmazın tahliyesi açısından tesis edilmiş bir işlem bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, tahsis süresi sona eren ve tahsisin devamına ilişkin Bakanlık tarafından olur verilmeyen taşınmazlara ilişkin tahliye işlemlerinin yapılması, tahliyeye kadar olan süreler için ise ecrimisil bedeli hesaplanarak tahakkuk ve tahsil işlemlerine başlanması gerekmektedir.