ÖZET: Bulgu raporu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından İdareye tahsis edilen taşınmazların tahsis süresi sona ermesine rağmen herhangi bir yeni tahsis işlemi olmadan İdare tarafından kullanıldığını belirtmektedir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesi göre, belediyeler bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir ya da süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Tahsis işlemlerinin süreli olduğu ve süre sonunda kullanılması düşünülen taşınmazların aynı esaslara göre yeniden tahsisin mümkün olduğu anlaşılmaktadır. İzinsiz kullanılan taşınmazlar için Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in 11’inci maddesi uyarınca tazminat alınılmalıdır.

BULGU: Tahsis Süresi Sona Ermesine Rağmen Yeni Bir Tahsis İşlemi Yapılmadan Başka Bir Kamu İdaresinin Taşınmazının Kullanılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından tahsis yöntemiyle kullandığı taşınmazlara ilişkin tahsis süresi sonunda gerekli işlemlerin yapılmadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde; Belediyeler, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebileceği veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebileceği, tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsisin mümkün olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, tahsis işlemlerinin süreli olduğu ve süre sonunda kullanılması düşünülen taşınmazların aynı esaslara göre yeniden tahsisin mümkün olduğu anlaşılmaktadır.
Ancak yapılan incelemede; İdareye İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından tahsis edilen taşınmazların tahsis süresi sona ermesine rağmen herhangi bir yeni tahsis işlemi olmadan İdare tarafından kullanıldığı tespit edilmiştir.
Tablo 9: Tahsis Süresi Sona Eren Taşınmazlar

Mahalle Ada Parsel Yüzölçümü
(m2)
Tahsis Amacı Tahsis Başlangıç
Tarihi
Tahsis Süresi Tahsis Bitiş Tarihi
Hamidiye 6921 4 1.185,00 Halı Saha,
Basketbol Sahası,
Kafeterya
13.04.2006 10 Yıl 13.04.2016
Merkez 4736 8 224,00 Müze 17.09.2010 5 Yıl 17.09.2015
Emniyet Evleri 8836 3 135,00 Pazar Yeri, Kütüphane, Kıraathane 17.08.2010 10 Yıl 17.08.2020

Yukarıdaki tablodan, tahsis işlemlerinin süreli olduğu, süre sonunda tahsisin kalktığı buna bağlı olarak taşınmazların kullanımlarına yönelik yasal dayanağın ortadan kalktığı dolayısıyla İdare tarafından izinsiz kullanıldığı anlaşılmaktadır.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in “İzinsiz kullanımlarda bedel alınması” başlıklı 11’inci maddesinde Kamu idarelerine ait bir taşınmazın tahsis işlemi yapılmadan bir başka kamu idaresi tarafından kullanımı hâlinde, taşınmazın maliki olan kamu idaresince, kendi taşınmaz kira ihalesi komisyonunca belirlenen tutardaki tazminatın, taşınmazı kullanan kamu idaresinden alınacağı belirtilmiştir.
Bu itibarla tahsis süresi sona eren taşınmazların kullanımı karşılığında gelecekte mali külfete katlanılmaması adına yeniden tahsis işleminin yapılması için gerekli başvuruların yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.