|
ÖZET: Tahsisli kullanılan taşınmazlar için gerçekleştirilen değer artırıcı harcamaların, varlık hesaplarında doğru bir şekilde aktifleştirilmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, çeşitli idareler tarafından tahsisli binalar için yapılan bu harcamaların, 252.3-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabı’na eklenmesi gerekirken, 630.30-Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler Hesabı’na doğrudan gider olarak kaydedildiği görülmüştür. Kamu idarelerinin binalarının izlenmesi için kullanılacak olan 252-Binalar Hesabı’nın işleyişi, ilgili yönetmelikte detaylı bir şekilde açıklanmıştır.
Yönetmelik gereğince, binaların iyileştirilmesi veya değerinin artırılması amacıyla yapılan harcamaların, belirli bir tutarın üzerinde olması durumunda (2023 yılı itibarıyla 114.000 TL) değer artırıcı harcama olarak kabul edilmesi öngörülmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, 48.209.662,37 TL tutarında harcamanın bu hesap yerine yanlışlıkla cari giderler hesabına kaydedildiği belirlenmiştir. Bu durum, 2019-2023 yılları arasında Sayıştay Denetim Raporları’nda da yer bulmuş ve 2024 yılında da aynı hatanın devam ettiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak, tahsisli taşınmazlar için yapılan değer artırıcı harcamaların kaydedilmemesi, 2024 yılı mali tablolarında önemli bir hata oluşturmuş ve 252.3-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar ile 630.30-Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler Hesapları arasında toplam 48.209.662,37 TL’lik bir tutarsal uyumsuzluğa yol açmıştır. |
BULGU: Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Varlık Hesaplarında Aktifleştirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
GİB’e bağlı çeşitli birimler tarafından tahsisli kullanılan binalar için bütçeye gider kaydıyla yapılan değer artırıcı harcama tutarlarının, 252.3-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabı ile taşınmazın kayıtlı değerine eklenmesi gerekirken 630.30–Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler Hesabı ile doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
MYMY’nin 175’inci maddesinde, 252-Binalar Hesabının eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Yönetmelik’in 176’ncı maddesinde ise hesabın işleyişi ayrıntılı biçimde açıklanmıştır. Bu maddenin birinci fıkrasının (a-3) bendine göre; Binalar Hesabında kayıtlı binaların iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak bütçeye gider kaydıyla yapılan harcama tutarlarının, bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı, 325-Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 47 Sıra Numaralı Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te yer alan taşınmazlar için 34.000,00 TL’yi aşan harcamaların değer artırıcı harcama olarak kabul edilmesi öngörülmüştür. Ancak belirtilen limit 2023 yılı sonu itibariyle Bakan Olur’u ile 114.000 TL’ye yükseltilmiştir. Yönetmelik’in “Kayıt değişikliği işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinin üçüncü fıkrasında ise, taşınmaza yapılan değer arttırıcı harcamaların taşınmazın değerine ekleneceği belirtilmiştir.
Buna göre, Başkanlık tarafından tahsisli kullanılan taşınmazlar için yapılan ve 114.000,00 TL’yi aşan harcamaların değer artırıcı harcama olarak değerlendirilerek 252.3- Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir.
Ancak yapılan incelemede, 48.209.662,37 TL tutarında değer artırıcı harcamanın 252.3- Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabı yerine 630.30-Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler Hesabına borç kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Bulgu konusu hususa 2019-2023 yılı Sayıştay Denetim Raporlarında yer verilmiş olup, aynı uygulamaya 2024 yılında da devam edildiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, binalar için yapılan ve 114.000,00 TL’yi aşan değer artırıcı harcamaların ilgili duran varlığın kayıtlı değerine eklenmemesi nedeniyle 2024 yılı mali tablolarında 252.3- Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar ve 630.30-Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler Hesapları itibarıyla toplam 48.209.662,37 TL’lik hataya neden olunmuştur.